کود شیمیایی
انواع کود شیمیایی | مزایای انواع کود شیمیاییReviewed by 02177641136 on Jan 8Rating: 5.0

خرید و فروش انواع کود شیمیایی مناسب گیاه یکی از دغدغه های مهم زارعین به حساب می آید. امیدواریم با خواندن این مقاله بتوانید با انواع کود های شیمیایی بیشتر آشنا گردید و شما را در خرید انواع کود شیمیایی مناسب یاری فرماییم.

 

کود شیمیایی

کود شیمیایی چیست؟ کود های شیمیایی حاوی مواد مغذی مورد نیاز گیاهان هستند.

گیاهان برای رشد و نمو به 17 عنصر شیمیایی مهم نیازمند اند که اغلب این عناصر به جز هیدروژن، کربن و اکسیژن از طریق خاک و به شکل کودهای پودری، گرانولی، و یا به صورت مایع و با اسپری شدن به گیاه تزریق می شوند. کود شیمیایی برای درخت، گیاهان باغچه و سایر گیاهان زراعی مورد استفاده  قرار می گیرد.

اکثر گیاهان باید در فصل های خاصی کود مناسب را دریافت نمایند.

به عنوان مثال برای گیاه گندم کود های شیمیایی به دو دسته ی کود شیمیایی بهاره و کود شیمیایی پاییزه تقسیم می شود.

گیاه شناس و محقق دانیل آرنون در سال 1954 طی نظریه ای که شامل سه بند اصلی می باشد وجه تمایز عناصر غذایی ضروری از غیر ضروری  را به شرح زیر بیان نمود.

گیاهان در صورت نبود عناصر ضروری قادر به تکمیل چرخه ی زندگی خود نمی باشند.

امکان جایگزین کردن این عناصر ضروری با عناصر دیگر وجود ندارد.

این عناصر در فرایند متابولیکی گیاهان و تامین نیاز های غذایی آن ها نقش مستقیمی دارند.

عناصر ضروری و غیر ضروری گیاه

گرچه تمام عناصر برای تمام گیاهان ضروری هستند

اما شدت و میزان نیاز به آن از گیاهی به گیاه دیگر متفاوت است.

اگر یکی از این عناصر مهم در محیط کم باشد و یا وجود نداشته باشد گیاه رشد ضعیفی خواهد داشت و امکان بازگشت آن به حالت اولیه وجود ندارد.

مواد مورد نیاز حتما باید به صورت کود های اورگانیک یا شیمیایی به گیاه تغذیه شوند.

می توان عناصر مورد نیاز گیاهان را به دو دسته ی ماکرو و میکرو تقسیم بندی نمود. موادی مانند نیتروژن، پتاسیم، فسفر، منیزیم، کلسیم و سولفور را عناصری با بیشترین میزان استفاده در گیاهان و یا ماکرو می نامند.

عناصر دیگر را جز عناصر میکرو و یا کم مصرف تقسیم بندی می نمایند.

در ادامه به تفسیر هر کدام از این عناصر و نوع کود های شیمیایی حاوی آن ها می پردازیم.

نیتروژن (کود سفید)

چه خاک های دچار کمبود نیتروژن می شوند؟

نیتروژن به دلیل باران های سنگین، دماهای بالا و یا پایین در خاک کاهش پیدا میکند

انواع کود شیمیایی سفید

Nitrogen به فرم +No3-  , NH4 توسط گیاهان جذب می گردد.
کود های شیمیایی که برای کمبود نیتروژن در خاک می توان استفاده نمود (کود شیمیایی سفید) عبارتند از : پتاسیم نیترات، نیترات سدیم، نیترات کلسیم، نیترات فسفات، کود کامل یا همان NPK، آمونیوم سولفات، کلرید آمونیوم (نشادر)، کود شیمیایی اوره، آمونیاک خشک و…

در جدول زیر میزان وجود نیتروژن و سایر عناصر برای کود های حاوی نیتروژن آورده شده است

ترکیبات کود شیمیایی سفید

 

منبع مواد

درصد

 نیتروژنفسفرپتاسیمکلسیمسولفور
کود شیمیایی اوره46
آمونیاک خشک82.2
کود سولفات آمونیوم20.523.4
کود کلرید آمونیوم28
کود نیترات امونیوم32.5
کود مونو آمونیوم فسفات114822.6
کود دی آمونیوم فسفات2054
کود نیترات کلسیم15.5540.2
کودنیترات پتاسیم13.444.20.5
(NPK(15-15-1515123012

 

طبق یافته ها و جدول بالا می توان نتیجه گرفت که کود شیمیایی آمونیاک خشک با 82.2 درصد نیتروژن و کود شیمیایی اوره با داشتن 46 درصد از این ماده جز کود هایی با بیشترین میزان نیتروژن به حساب می آیند. کود شیمیایی حاوی ازت سفید رنگ می باشند در نتیجه به آن ها کود سفید نیز می گویند.

 کود شیمیایی اوره

این کود بالاترین میزان استفاده در بین کشاورزان را برای تامین میزان ازت مورد نیاز خاک دارد.

از مزیت های کود شیمیایی اوره می توان به موارد زیر اشاره نمود:

اوره دارای نیتروژن بالا در حدود 44 الی 46 درصد می باشد.

واکنش اسیدیته ی کمی با خاک دارد.

ارزان و قابل دسترس می باشد و ارزش زراعی بهتری در مقایسه با کود های سفید دیگر دارد.

چرا نیتروژن برای گیاه لازم و ضروری است؟

Nitrogen جز اصلی تشکیل دهنده ی ساختار سلول است

بخشی از ساختار پروتئین ها، آمینو اسید ها، نوکلئیک اسید ها، پورفیرین ها، آنزیم ها و کوآنزیم ها را تشکیل می دهد.

N تشکیل دهنده ی کلروفیل است و در دریافت، ذخیره و انتقال انرژی خورشید نقش ویژه ای دارد.

موجب افزایش رشد، گلدهی، تولید و توسعه ی برگ ها و ایجاد رنگ سبز در ساقه و برگ ها می شود.

وجود نیتروژن در گلدهی، میوه دهی و جلوگیری از ریزش زودهنگام آن ها ضروری است.

محرک رشد گیاه می باشد.

علایم کمبود نیتروژن در گیاه چیست؟

در شکل زیر علایم کمبود نیتروژن را میتوان در گیاه کاهو در حالت خفیف تا پیشرفته مشاهده نمود.

علایم کمبود نیتروژن در کاهو

 

فسفر (کود سیاه)

Phosphorus به فرم های -H2PO4 و -H3PO4 توسط گیاهان جذب می شود.

فسفر در خاک های آهکی، خاک های اسیدی و یا باران های سنگین با کاهش مواجه می شود.

و باید خاک توسط کود شیمیایی فسفر دار تغذیه گردد.

خواص فسفر برای گیاه

P برای تقسیم سلولی، رشد ریشه، رشد بذر، توسعه و رسیدگی سریع تر میوه ها ضروری است.

باعث انتقال خصوصیات ژنتیکی در گیاهان می شود.

تشکیل دهنده ی آدنوزین تری فسفات (ATP)، آدنوزین دی فسفات (ADP)، نوکلئوپروتئین ها، پورین ها و آنزیم هایی از جمله NADP، پیروکسیل فسفات و… است.

در ساختار فیتین نقش اساسی دارد.

Phosphorus عامل تشکیل دهنده ی کلروپلاست ها و میتوکندری و ساختار سلولی گیاهان است

P موجب افزایش کارایی و بهبود مصرف آب توسط گیاه می گردد

و باعث می شود ریشه ی گیاه رشد و توسعه پیدا کند (15-20% در گندم، 20-50% در ارزن،40-90% در نخود فرنگی)
این ماده موجب افزایش مقاومت گیاه در دماهای بالا و محیط های خشک می شود
موجب تحرک گیاه می شود.

انواع کود شیمیایی سیاه

کود های شیمیایی حاوی فسفر (کود شیمیایی سیاه) عبارتند از دی آمونیوم فسفات و مونو آمونیوم فسفات ،سوپر فسفات، متا فسفات کلسیم، نیترو فسفات و…

 با استفاده از ابن کود ها می توان کمبود فسفر مورد نیاز گیاهان را جبران کرد.

رنگ کود های فسفر دار سیاه می باشد و به آن کود سیاه نیز می گویند.

ترکیبات کود شیمیایی سیاه

دی آمونیوم فسفات معروف ترین کود سیاه می باشد.

ترکیب شیمیایی این کود سیاه شامل 21.2 درصد نیتروژن و 53.8% فسفر است. هر دو کود سیاه مونو آمونیوم فسفات و دی آمونیوم فسفات محلول در آب هستند.

همچنین مونو آمونیوم فسفات با داشتن 48 درصد فسفر و فسفات تریپل با داشتن 45% فسفر جز بیشترین کود های حاوی فسفر به شمار می روند.

 

پتاسیم (کود قرمز)

در خاک هایی که در آن ها آبیاری بیش از حد رخ داده است، خاک هایی با کشت متراکم و خاک های آهکی پتاسیم کاهش می یابد.

منبع کود های پتاسه

منبع کود های پتاسیم معمولا رسوب های معدنی شاملکائولینیت، سیلوئت، سیلوینیت، کارنالیت و Langbeinite است. این رسوبات بزرگ به فرم نمک های کلریدی و سولفات ها در چندین مناطق دنیا یافت می شوند. بزرگترین کشور های دارای این رسوبات را می توان کانادا، روسیه و آلمان دانست. نمک های رسوبی در دریاها و دریاچه ها یافت می شوند

و حاوی چیزی حدود 57 میلیون تن پتاسیم هستند.

مواد معدنیدرصد پتاسیم
کلرید پتاسیم(سیلویت)63
Langbeinite23
Sylvinite20.3
کائولینیت19
کارنالیت17

 

کود های پتاسه

رنگ کود شیمیایی پتاس و یا کود های شیمیایی حاوی پتاسیم قرمز است .

در نتیجه به آن کود قرمز نیز می گویند.

پتاسیم به صورت K+ توسط گیاه جذب می گردد.

Potassium می تواند به صورت کود شیمیایی مانند نیترات پتاسیم، کلرید پتاسیم، سولفات پتاسیم، متا فسفات پتاسیم، پتاسیم هیدروکسید و…به خاک افزوده شود. از معروف ترین این کود ها می توان به کود پتاس یا همان پتاسیم هیدروکسید اشاره نمود.

ترکیبات شیمیایی کود ها متفاوت است

به طوری که هر کود حاوی مقادیر مختلفی از عنصر مورد نیاز است.

ترکیبات شیمیایی کود سیاه

سولفات پتاسیم: این کود شیمیایی دارای 50 درصد اکسید پتاسیم و حدود 18 درصد سولفور می باشد. پتاسیم سولفات  برای گیاهانی مثل تنباکو، چای و قهوه، انگور، سیب زمینی و مرکبات بهترین نوع کود به حساب می آید.

کلرید پتاسیم: این کود حاوی 60 درصد اکسید پتاسیم می باشد.

و می تواند گیاه را در برابر پوسیدگی ساقه و ریشه و همچنین سوختگی در برابر تابش شدید آفتاب مقاوم سازد.

 

خاکستر چوب نیز منبع غنی از پتاسیم به حساب می آید که در جدول زیر بر اساس میزان پتاسیم تقسیم بندی شده است.

خاکستر چوبدرصد پتاسیم
ساقه های تنباکو36
اکالیپتوس24
Casuarinas14
Domestic خاکستر12
چوب بابل4.5
خاکستر نیشکر3.1
خاکستر زغال سنگ0.5

 

این خاکستر ها معمولا برای گیاهان زراعی مانند موز، منگو، پرتغال، آناناس، انبه ،گوجه فرنگی و سیب زمینی مورد استفاده قرار می گیرند

و کمبود پتاسیم موجود در خاک را بر طرف می نمایند.

خواص کود قرمز

گیاهانی که از کمبود پتاسیم رنج می برند در ابتدا دچار کلروز و سپس نکروز در امتداد برگ های خود می شوند.

کمبود پتاسیم بیشتر خود را در برگ های قدیمی تر نشان می دهد.

شکل زیر اثر کمبود پتاسیم در گیاه گوجه فرنگی را می توان مشاهده نمود.

کمبود پتاسیم در گیاه گوجه فرنگی

 

از فواید پتاسیم برای گیاه می توان به موارد زیر اشاره نمود:

Potassium نقش کاتالیزوری در فعالیت و عملکرد بیش از 60 نوع آنزیم دارد.

این ماده در تولید و انتقال مواد فتوسنتزی مانند قند ها، پروتئین ها و چربی ها از برگ ها به اندام های دیگر مثل میوه ها، ریشه و آوندها نقش به سزایی دارد.

K باعث افزایش مقاومت گیاهان به تنش های محیطی مانند رطوبت، گرما و یخبندان می شود.

پتاسیم گیاهان را در برابر انواع بیماری ها مقاوم می سازد.

عامل بهبود رنگ، طعم، عطر و مزه ی برخی از میوه ها در محصولات زراعی نواحی گرمسیری است.

کنترل فعالیت های متابولیکی گیاه را بر عهده دارد.

کلسیم

Ca یکی از عناصر ماکرو برای رشد و نموی گیاهان به شمار می رود.

کود های نیترات کلسیم، کلرید کلسیم و کربنات کلسیم می توانند کمبود این ماده را در خاک جبران کنند.

عمده کود شیمیایی که در کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد

و کمبود کلسیم را به طور بالقوه برطرف می نماید، کلسیم نیترات است.

نکته قابل توجه حین کار با این کود شیمیایی این است که این ماده می تواند pH خاک را به طور چشمگیری افزایش دهد بنابراین تزریق اسید و یا استفاده ی همزمان آن با کود ها شیمیایی اسیدی جهت تنظیم pH  توصیه می شود.

خواص کلسیم برای گیاه

Ca در خاک های شور، قلیایی و یا با آبیاری فراوان با کمبود مواجه می شود.

کلسیم با خنثی سازی اسیدهایی مانند سیتریک اسید، مالئیک اسید و اگزالیک اسید موجب جلوگیری از ایجاد آسیب به گیاه می شود.

نقش حیاتی در تقسیم سلولی، رشد، طویل شدن ریشه و… دارد

برای تقسیمات میتوزی ریشه ی گیاهان ضروری است.

کمبود کلسیم

نبود این ماده می تواند موجب ایجاد حالت سوختگی در لبه ی برگ های گیاهان شود و یا شکل ظاهری محصول را دگرگون کند. آثار کمبود کلسیم در گیاه بنت قنسول و گوجه فرنگی را میتوان در شکل زیر مشاهده نمود.

آثار کمبود کلسیم در گیاه بنت قنسول

آثار کمبود کلسیم در گوجه فرنگی

 

منیزیم

Magnesium در خاک های اسیدی و یا دارای پتاسیم فراوان کاهش می یابد.
منیزیم یکی از مواد اساسی ای است که گیاه حتما به آن نیاز دارد و بدون آن گیاه قادر نخواهد بود که کلروفیل که مسئول ساخت رنگ سبز برگ گیاهان است را بسازد.
Magnesium می تواند جذب مواد مغذی ضروری مانند فسفر نیتروژن و سولفور را افزایش دهد. تا جایی که در اغلب موارد کمبود یکی از این عناصر به دلیل کمبود در مقدار منگنز مورد نیاز گیاه پدید می آید.

Mg ماده ای مهم و ضروری برای رشد و نموی گیاه به حساب می آید و از آنجایی که در کل گیاه در حرکت است اولین علایم کمبود این ماده در برگ های قدیمی تر ظاهر می شود.

 علایم کمبود منیزیم؟

نبودن این عنصر در برگ های قدیمی تر پدید می آید در ابتدا نوک برگ ها زرد رنگ می گردد و در نهایت برگ ها به رنگ قرمز و یا بنفش تغییر رنگ می دهند.

در موارد حاد کمبود میزیم برگ ها به رنگ قهوه ای در می آیند و بسیار خشک و شکننده می شوند و از گیاه می افتند.

گفته شده علایم عمومی کمبود این عنصر، در مواردی مانند حمله آفات و یا خشکسالی یا بیماری، گیاه واکنش های متفاوت تری نسبت به کمبود منیزیم از خود نشان می دهد.

کود سولفات منیزیم جز کود های شیمیایی حاوی منیزیمی است که می تواند کمبود این ماده را برای گیاه جبران کند. نمونه ای از کمبود منیزیم را می توانید در شکل زیر مشاهده نمایید.

آثار کمبود منیزیم

از خواص منیزیم برای گیاه می توان به موارد زیر اشاره نمود:

Mg در ساختار کلروفیل شرکت دارد و به عنوان عامل مهمی در فتوسنتز شناخته می شود.

در سنتز پروتیین ها نقش دارد.

وجود منیزیم برای سنتز برخی از اسید های آلی مانند سیتریک اسید و مالئیک اسید ضروری است.

منیزیم نقش مهمی در انتقال فسفات و متابولیسم کربوهیدرات ها دارد.

سولفور

در صورت مصرف بیش از حد از کود های NPK ،کشت متراکم و خاک های دارای هوموس کم،سولفور با کمبود مواجه می شود و باید به صورت کود شیمیایی به گیاه تغذیه گردد.

کود های شیمیایی سولفوردار

سولفات آمونیوم (با 23 درصد گوگرد)، سنگ گچ (23.5 درصد گوگرد)، سولفات منیزیم-فسفات (22.4 درصد گوگرد)، سولفات روی ( 17.8% گوگرد)، سولفات آمونیوم فسفات ( 15.4 درصد گوگرد)، سولفات پتاسیم با 17.8 درصد گوگرد منابع غنی گوگرد برای جبران این ماده در خاک گیاهان به حساب می آیند.

 

چرا گوگرد برای گیاهان ضروری است؟

جذب سولفور در مقایسه با فسفر توسط گیاهان به کندی صورت می گیرد.

سازنده ی آمینو اسید ها، سیستئین و میتونین است. بنابراین برای تولید پروتئین ضروری است.

موجب تشکیل و فعالیت آنزیم های کلروفیل می شود.

 تشکیل دهنده ی بخشی از ویتامین ها همانند تیامین و بیوتین است.

برای واکنش های ترکیب و تجزیه ی پروتئین ها ضروری است

باعث افزایش نیتروژن نامحلول و کاهش نیترات،آمونیاک و سایر ترکیبات آلی نیتروژن دار می شود.

علایم کمبود گوگرد در گیاهان؟

اولین کمبود این عنصر در گیاهان در رشد جوانه ها خود را نشان می دهد.

برگ های سبز گیاه پژمرده می شوند.

امکان ریزش برگ ها افزایش پیدا می کند.

برگ ها شکننده تر می شوند.

می توان در شکل زیر تصویر گیاه سالمی را در مقایسه با همان گیاه در حالتی که دچار کمبود سولفور شده است مشاهده نمود.

آثار کمبود سولفور در گیاه

 

بور

بور B جز مواد میکرویی است که در مقادیر زیاد مورد استفاده ی گیاه قرار نمی گیرد.

ولی اگر در سطوح مناسبی در در دسترس نباشد می تواند اختلالات جدی ای را برای رشد گیاه به همراه داشته باشد.

کود های شیمیایی بور

B می تواند به صورت بوراکس و اسید بوریک به خاک تغذیه شود

در خاک های شنی، خاک های اسیدی و با آبیاری فراوان بور کاهش می یابد.

همچنین در زمانی که pH محیط کشت بیش از 6.5 باشد بور از دسترس گیاه خارج می گردد و باید به صورت کود شیمایی به گیاه تغذیه شود.

چرا بور برای گیاهان ضروری است؟

B در هیدراته شدن بافت موثر بوده و به تحرک آب در گیاه کمک می کند.

در متابولیسم کربوهیدرات و فتوسنتر گیاهان ضروری است.

مانع تولید فتولیک اسید در گیاهان می شود و از نکروزه شدن بافت ها جلوگیری می کند.

در جوانه زنی موثر است.

ریشه های عمودی در گیاهان تیره شب بو مثل خردل، گل کلم و کلم با وجود عنصر بور کم می گردد.

(ریشه های عمودی در گیاهان نوعی بیماری به شمار می رود)

عوارض کمبود بور

اولین آثار کمبود این ماده در رشد و جوانه زنی ریشه، ساقه و گل های گیاه خود را نشان می دهد. در این حالت جوانه های انتهایی میمیرند و گیاه کوتاه تر می شود. گلدهی و باروری گیاه با اختلال مواجه می شود و برگ ها ضخیم تر می شود.

در این صورت باید کود های شیمیایی بور به گیاه تزریق شود.

آهن

iron در خاک های فقیر، خاک های آهکی و دارای فسفر، مس، روی و منیزیم فراوان کاهش می یابد.

همچنین گاهی اوقات آهن به صورت فرم فریوس تبدیل می گردد و در گیاه غیر فعال می شود . در این صورت پاشیدن نمک می تواند موجب فعال سازی مجدد عنصر آهن در گیاه شود.

Fe می تواند به صورت کود های کلات آهن به خاک افزوده شود و آن را از وجود آهن غنی سازی نمایدکود های شیمیایی کلات آهن می تواند برای برگ های گیاهان و هم برای خاک مفید باشد و موجب رفع کمبود آهن در گیاه گردد.

کلات های آهن ادتا به شکل های زیر موجود می باشد.

کلات آهن به شکل EDTA  اتیلن دی آمین تترا استات نمکی از آهن به شمار می رود.

که استفاده از این کود شیمیایی برای خاک های اسیدی توصیه می گردد.

و برای رشد برنج استفاده از این کود رواج دارد.

کلات آهن به شکل EDDHA  اتیلن دی آمین دی هیدروکسی استیک اسید، کلات آهن به شکل HEDTA هیدروکسی اتیلن دی آمین تترا استات و کلات آهن به شکل DTPA دی اتیلن تری آمین پنتا استات آهن، نوعی نمک آهن و به صورت کود شیمیایی هستند که برای خاک های آهکی مناسب می باشند.

چرا آهن برای گیاهان ضروری است

گیاهان معمولا به طور متوسط به 1ppm از آهن نیازمند هستند.

 گیاهانی مانند  شقایق آفریقایی، اکالیپتوس، اقاقیا، کلم پیچ، بروکلی و گل کلم جز گیاهانی به شمار می روند که به مقدار بیشتری از این ماده احتیاج دارند.

از جمله خواص اهن برای گیاه می توان به موارد زیر اشاره نمود:

Fe تشکیل دهنده ی ترکیبات پورفیرین مانند سیتوکروم ها، آنزیم های گروه هم و متا پروتئین ها است.

در سنتز کلروفیل و پروتوپورفیرین نقش اساسی دارد.

 پیوند پروتیین ها با کمک آهن به شکل یونی ،متافلاوین و متاپورفیرین پدید می آید.

 کاهش دی اکسید کربن ،نیتروژن و سولفات را سبب می شود.

فعال کننده ی آنزیم های آلدولاز و فسفریلاز می باشد.

منگنز

خاک های آهکی و با کشت متراکم میزان وجود منگنز در خاک کاهش می یابد.

Mn به صورت کود شیمیایی مانند کلات های منگنز ، سولفات منگنز و… می تواند به خاک افزوده شود و کمبود خاک را نسبت به این عنصر جبران کند

چرا منگنز برای گیاه لازم است؟

Manganese برای رشد سالم گیاه لازم و ضروری است.
و بسیاری از فرایند های گیاهان مانند تشکیل کلروپلاست، فتوسنتز و سنتز برخی آنزیم ها وابسته به این ماده است.

منگنز آنزیم های مختلف مربوط به اکسیداسیون را فعال می کند.

شکست پیوندهای فسفات در ATP و فعال شدن آن را سبب می شود.

در سنتز کلروفیل و کلروپلاست ها ضروری است.

تفاوت منیزیم و منگنز:

خیلی از افراد دچار این اشتباه می شوند که این دو ماده ی ضروری و مهم را با هم اشتباه می گیرند. در حالی که هر کدام خواص کاملا متفاوتی برای گیاهان خواهند داشت.

منیزیم بخشی از ساختار کلروفیل است و گیاهانی که دارای کمبود این عنصر می شوند رنگی سبز و یا زرد کم رنگ خواهند داشت و اولین نشانه های کمبود این ماده در برگ های قدیمی تر آن گیاه ظهور پیدا می کند.

تفاوت عمده ای که این دو ماده با هم دارند این است که منگنز برخلاف منیزیم جزیی از ساختار کلروفیل به حساب نمی آید.اما به دلیل اینکه منگنز در فتوسنتز نقش اساسی ای ایفا می کند علایم کمبود این دو عنصر می تواند تا حدود زیادی شبیه به هم باشد. منگنز در گیاه کمتر از منیزیم در حرکت است بنابراین بهترین راه برای یافتن میزان کمبود این ماده را می توان در برگ های جوانتر گیاه مشاهده نمود. در هنگام کمبود منگنز در گیاه برگ های جوان زرد می شوند و کلروز اتفاق می افتد. البته باید دقت نمود که موارد دیگری مانند کمبود آهن و آسیب های علف کش ها موجب زرد شدن برگ ها می گردد.

در هنگام مواجهه با کمبود منگنز چه کار کنیم؟

هنگامی که از کمبود این عنصر در گیاه اطمینان خاطر حاصل نمودید برای رفع این مشکل می توانید چندین راهکار را در پیش بگیرید.

پاشیدن کود های خوراکی گیاهان به برگ ها و یا تزریق آن به خاک می تواند این مشکل را تا حدود زیادی بر طرف نماید

سولفات منگنز جز کود های شیمیای در دسترسی به حساب می آید که غنی از این ماده است

در ابتدا باید به این نکته توجه کرد که حتما قبل از استفاده از مواد شیمیایی و افزودن آن ها به خاک، برای جلوگیری از آسیب رساندن به گیاه و نابودی مواد مغذی دیگر، آن ها را رقیق نمایید.

مقدار استفاده از سولفات منگنز

به طور کلی مقدار 1/3 الی 2/3 از این کود شیمیایی برای هر 9 متر مربع (100 فوت مربع) کافیست.

در واقع میزان مصرف در هر بار  استفاده از کود سولفات منگنز به چیزی حدود 0.5 الی 1 کیلوگرم می رسد.

برای استفاده ی درست از این ماده حتما نکات ایمنی را رعایت نمایید و طبق دستورالعمل پیش روید.

روی

این گیاه در مقادیر کم مورد نیاز است ولی یک ماده ی اساسی به حساب می آید.

که در صورت کمبود باید به صورت کود شیمیایی به خاک تزریق شود.

درگیاهان روی یکی از عناصر مهم برای گیاه است و برای ساخت بسیاری از آنزیم ها و پروتئین ها مورد استفاده قرار می گیرد. روی نقش مهمی در طیف وسیعی از فرایند های گیاه مانند تولید هورمون رشد و طول عمر گیاه دارد.

کمبود روی

Zn در خاک های آهکی، اسیدی و دارای مقادیر زیادی از کلسیم، منیزیم و فسفر کاهش می یابد.

کمبود این ماده در ذرت، برنج، پنبه و برخی سبزیجات رواج بیشتری دارد.

و گیاهانی مانند گوجه فرنگی، لوبیا و تربچه نسبت به کمبود روی به شدت حساس هستند.

وجود این عنصر در گیاه اگر کم شود شاهد کاهش گلدهی، میوه دهی، پدیدار شدن کلروز، کاهش اندازه ی برگ ها و کاهش رشد جوانه های گیاهان خواهیم بود.

 

کودهای شیمیایی روی

روی به صورت کود هایی مانند سولفات روی می تواند به خاک افزوده شود.

یکی از مزایای سولفات روی هزینه ی کم آن است

Zinc در آب محلول است بنابراین به راحتی جذب خاک می گردد و کمبود این ماده را می تواند به سرعت جبران کند.

سولفات روی به عنوان قارچ کش نیز عمل می کند.

خواص روی برای گیاهان

روی برای سنتز پروتئین ها ضروری است.

نقش مهمی در تنظیم غلظت اکسین در گیاهان دارد.

باعث کاهش آسیمیلاسیون آمید و آلفا آمینو نیتروژن در گیاهان می شود.

مولیبدن

مولیبدن یکی از عناصر مهم برای گیاه است

که وجود آن در مقدار نرمال برای خاک نقش حیاتی ای دارد.

و جز عناصر میکروی مورد نیاز گیاهان به شمار می رود.

مقدار مولیبدن موجود در بافت های گیاهان به طور طبیعی باید حدود 0.3 تا 1.5 ppm  و در گیاهان با رشد متوسط چیزی حدود 0.01 تا 0.2 ppm  باشد.

Molybdenum یکی از جز های مهم در دو آنزیم است.

که کار آن ها تبدیل نیترات به نیتریت (فرم سمی نیتروژن) و سپس تبدیل آن  به آمونیاک می باشد تا گیاهان بتوانند از آن در تولید اسید های آمینه ی مورد نیاز خود استفاده کنند.

کمبود مولیبدن

کمبود مولیبدن و یا مسمومیت با این عنصر و یا مسمومیت کود شیمیایی مولیبدن در گیاهان خیلی رایج نمی باشد اما با این وجود کمبود های این عنصر معایب زیادی از جمله نکروز و زرد شدگی حاشیه ی برگ ها را می تواند به دنبال داشته باشد. این ماده به طور مستقیم با نیتروژن در ارتباط است و کمبود آن می تواند موجب کمبود نیتروژن نیز بشود

Molybdenum در گیاه در حرکت است و کمبود آن برگ ها قدیمی تر را تحت تاثیر قرار می دهد.

اما بر روی رشد و گسترش ساقه و برگ های جدید نیز خود را نشان می دهد.

Mo در خاک های آهکی کاهش می یابد.

در شکل زیر می توان به وضوح اثرات کمبود منیزیم در گیاه گل کلم را مشاهده نمود.

کمبود این ماده موجب ایجاد نازک شدن برگ ها و ایجاد حالت چروکیدگی در آن ها می گردد.

آثار کمبود مولیبدن در گل کلم

Mo می تواند به صورت کود شیمیایی مثل کلات مولیبدن و یا کود های کامل به خاک جهت جبران کمبود این عنصر مورد استفاده قرار بگیرد. نکته ی قابل توجه این است که این ماده باید به مقدار اندک به خاک افزوده شود تا مقدار مناسب عناصر دیگر موجود در خاک را برهم نزند. حتما بعد از آزمایش های دقیق خاک شناسی و اطلاع از کمبود این عنصر، از کود های حاوی مولیبدن استفاده نمایید.

گیاهانی که بیشتر دچار کمبود مولیبدن می شوند عبارتند از:

کلم، لوبیا، کلم بروکلی، نخود فرنگی ،گل کلم

خواص مولیبدن برای گیاه

در متابولیسم نیتروژن مستقیما نقش دارد.

مولیبدن در متابولیسم کربوهیدرات و افزایش میزان قند در گیاه ضروری است.

عامل اصلی تشکیل دهنده ی آنزیم هیدروژناز می باشد و موجب تغیر پیوند N=N به پیوند های NH=NHمی شود.

به طور غیر مستقیم موجب فعال سازی آنزیم های کاتالاز،پراکسیداز و پلی همول اکسیداز می شود.

مولیبدن توسط گیاهان برای تبدیل فسفر معدنی به فسفر آلی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

مس

مس (Cu) جز مواد مغذی میکرویی است که گیاه به مقدار اندک به آن احتیاج دارد.

مقدار مورد نیاز گیاه به این ماده در هنگام رشد به طور متوسط چیزی در حدود 0.05 تا 0.5 ppm است.

و در بافت های طبیعی گیاه ابن مقدار باید 3 تا 10 ppm  باشد.

با اینکه کمبود این عنصر در گیاه به ندرت اتفاق می افتد.

اما باید از کمبود این عنصر در گیاه خودداری نمود.

زیرا نبود این عنصر می تواند تاثیرات منفی ای بر رشد و کیفیت محصول داشته باشد.

کمبود مس

فسفر، پتاسیم و یا سایر مواد مغذی ای که به صورت افراطی به خاک افزوده می شوند می توانند سبب کاهش مقدار مس موجود در خاک شوند.

همچنین در pH های بالای خاک مس از دسترس گیاه خارج می گردد و نمی تواند جذب گیاه شود در نتیجه خاک دچار کمبود این ماده می گردد.

و این کمبود باید توسط کود شیمیایی حاوی مس جبران گردد.

در شکل زیر می توان علایم کمبود مس را در برگ های گل رز سالم و با برگ هایی که از کمبود مس رنج می برند مقایسه نمود. همانطور که در شکل نیز معلوم است برگ هایی که از کمبود این عنصر رنج می برند کوچک، چروکیده و جمع شده اند.

آثار کمبود مس در گل رز

 مس عنصری غیر متحرک است بنابراین نشانه های کمبود این عنصر در برگ های جوانتر ظهور پیدا می کند.

به طوری که در اثر کمیود این ماده برگ های جدید که پدید می آید کوچک تر از اندازه ی نرمال خواهند بود، درخشش و براق بودن خود را از دست می دهند

و در بعضی موارد برگ های جوان دچار پلاسیدگی و پژمردگی می گردند.

کمبود این ماده می تواند موجب عدم رشد برگ های جانبی گیاه شود

و همین عامل سبب کوتاه دیده شدن طول گیاه به دلیل پوشش داده شدن آن با برگ های کوتاه ی شود. رنگ گیاهانی که از کمبود مس رنج می برند و گل ده هستند، روشنتر از حد معمول خواهد بود.

کود های حاوی مس:

Cu به صورت کود های شیمیایی مس سولفات یا کلات های مس می تواند به خاک افزوده شود.

مس به مقدار اندک باید به خاک اضافه گردد و در صورت افزودن مقدار بیش از حد آن می تواند مسمومیت هایی را برای گیاه در پی داشته باشد.

افزایش بیش از حد مس سبب رشد بی رویه ی ریشه های جانبی و یا سوزاندن ریشه ی گیاه می شود.

کمبود این ماده می تواند جذب عناصری مانند آهن و روی را با اختلال مواجه کند.

در صورت کمبود مس برگ های روییده از گیاه سبز تر از حد معمول خواهند بود و سپس علایم کمبود آهن و یا سایر مواد مغذی را از خود نشان می دهند و در نهایت موجب کاهش بوته می گردد.

مس مانند سایر مواد مغذی میکرو زمانی که pH خاک پایین باشد بیشتر یافت می شود.

بنابراین مسمومیت با مس یا مسمومیت کود شیمیایی این عنصر را می توان از سنجش pH گیاه متوجه شد. البته این نکته قابل توجه است که قارچ کش ها نیز حاوی مقادیری مس هستند بنابراین لازم است قبل از سنجش و آزمایش بافت های گیاه شاخه و برگ های آن را به خوبی شست و شو دهید.

خواص مس برای گیاه:

مس موجب فعال شدن برخی از آنزیم های مورد نیاز گیاه که در فرایند سنتز لیگنین نقش اساسی دارند می شود.

Cu در تنفس گیاهان ،بهبود طعم سبزیجات و رنگ گل ها موثر است.

Copper برای تشکیل کلروفیل و قسمت هایی از آنزیم سیتوکروم اکسیداز ضروری است.

در ساخت و تشکیل لینگین، پروتئین و متابولیسم کربوهیدرات ها ضروری است.

در متابولیسم نیتروژن شرکت دارد.

 انتقال الکترون از کلروفیل به NADP را سبب می شود.

کلر

خواص کلر برای گیاه

Cl مسئول تولید اکسیژن در طی فرایند فتوسنتز است

به افزایش فشار اسمزی سلول و حفظ بافت های گیاه کمک می کند.

Cl برای رشد گیاهان ماده ای ضروری به حساب می آید.

کلر به صورت یونی و به شکل Cl- توسط گیاه جذب می گردد.

کلر با کنترل منافذ برگ های گیاهان نقش مهمی در فتوسنتز دارد.

منافذ موجود در برگ ها به گیاه این توانایی را می دهند

تا در صورت لزوم گاز های دی اکسید کربن، اکسیژن و سایر گاز های مورد نیاز خود را آزاد و جذب  نمایند.

کمبود کلر در گیاهان

 معمولا در خاک های شنی و یا با آبیاری یا بارش فراوان باران کلر دچار کمبود می گردد.

احتمال کمبود کلر در خاک های ساحلی به دلیل وجود عمده ی کلرید سدیم در آن ها بسیار اندک است.

نبود این عنصر موجب کلروز و نکروز در گیاه می گردد و برگ های آن را خمیده و پلاسیده می نماید.

البته این علایم قابل اکتفا نمی باشد و حتما باید آزمایش های لازم جهت سنجش مقدار کلر مورد نیاز گیاه انجام پذیرد.

اگر به گیاه خود جهت کمبود کلر مشکوک هستید باید قبل از استفاده از هر گونه کود شیمیایی، آزمایش های دقیق خاک شناسی را انجام دهید و اطمینان خاطر حاصل نمایید که pH آن خنثی و نزدیک به 7 است (استثنا: گیاهانی که به خاک اسیدی جهت رشد احتیاج دارند مانند گیاه آزالیا و زغال اخته شامل حال این سنجش نمی شوند

و برای سنجش میزان کلر نیاز به آزمایش های خاک شناسی می باشد).

همچنین باید توجه نمود که خاک گیاه مملو از آب و  مواد آلی یا خیلی خشک نباشد

کودهای کلر

فقدان کلر می تواند به وسیله ی افزودن کود های شیمیایی ترکیبی مانند پتاسیم کلرید، روی کلرید، آمونیوم کلرید و… به خاک جبران گردد.

بهترین کود شیمیایی پیشنهادی برای جبران این کمبود کود پتاسیم کلرید است.

این کود شیمیایی می تواند کمبود پتاسیم و کلر را همزمان برطرف نماید.

البته باید دقت نمود که به مقدار مورد نیاز از این کود شیمیایی استفاده نمایید.

زیرا استفاده ی بیش از حد از آن می تواند سبب بالا رفتن pH خاک و زیان های جدی ای به گیاه شود.

هرگز از نمک سدیم کلرید یا همان NaCl جهت جبران کمبود کلر خاک استفاده نکنید.

زیرا افزایش میزان سدیم موجود در خاک می تواند برای گیاه بسیار مضر باشد.

گیاهان ممکن است دچار مسمومیت با کلر نیز بشوند که این امر به دلیل وجود بیش از حد کلر در خاک و یا مصرف آن توسط گیاه صورت می پذیرد. معمولا این حالت در خاک های ساحلی و برکه های آب حاوی کلر به دلیل تماس این گاز با برگ های گیاه صورت می پذیرد.

علایم این مسمومیت معمولا بر روی برگ های قدیمی تر ظاهر می گردد.

از علایم آن می توان به نکروز در حاشیه ی برگ ها و کوچک بودن برگ ها و گیاه نسبت به حالت نرمال آن اشاره نمود.

همچنین در برخی از گیاهان به دلیل مسمومیت با کلر شاهد کلروز نیز خواهیم بود.

کبالت

کبالت جزیی از ساختار آنزیم ها است و گیاه را در برابر خشکی مقاوم می سازد.

وجود این ماده برای باکتری هایی که سبب ثابت نمودن مقدار نیتروژن خاک مود نیاز حبوبات می شود ضروری است.

علاوه بر این این عنصر جزیی از ویتامین B12  می باشد و برای انسان نیز مفید است.

تحقیقاتی نشان می دهدکه کبالت در تولید اتیلن توسط گیاه نقش اساسی دارد.

به طور کلی 1 کیلوگرم از خاک باید حاوی 8 میلی گرم از کبالت باشد با این وجود این مقدار در خاک های گوناگون متفاوت خواهد بود.

مقدار بیش از حد کبالت می تواند جذب کادمیوم را توسط گیاهان کاهش دهد.

کبالت به صورت کود سولفات کبالت جهت افزودن به خاک موجود می باشد

کمبود کبالت:

تحقیقات صورت گرفته مشکل خاصی را نسبت به کمبود این عنصر در گیاه گزارش نکرده است.

و کمبود کبالت بیشتر شامل حال مصرف کنندگان (انسان ها و حیوانات) می شود تا خود گیاه.

نبود این عنصر می تواند تا حدودی جوانه زنی را کاهش دهد و در حبوبات نشانه های کمبود نیتروژن را تشدید نماید.

خواص کبالت برای گیاه

کبالت از طریق فعال کردن بعضی از آنزیم ها نقش کاتالیستی ایفا می کند.

آنزیم هایی مانند پکتیناز ،اگزالواستیک ،دکربوکسیلاز و مالئیک را فعال می کند.

تشکیل دهنده ی ساختار ویتامین B12 می باشد.

نیکل

رنج نرمال نیکل موجود در بافت گیاهان باید چیزی حدود 0.05 تا 5 ppm باشد.

به دلیل نیاز کم گیاهان به این ماده ی مغذی و یافت شدن این عنصر در آب ،خاک و اغلب کود ها،کمبود نیکل به ندرت اتفاق می افتد و نبود آن هیچ گونه نشانه ای در گیاه پدیدار نمی نماید.

نیکل به صورت کود شیمیایی سولفات نیکل در دسترس می باشد.

Ni در تجزیه ی اوره ی موجود در خاک مشارکت دارد و آن را تبدیل به آمونیاک مورد استفاده ی گیاهان می کند.

در واقع بدون نیکل سمیت اوره می تواند موجب مسمومیت گیاه شود.

شواهد غیر مستندی نیز وجود دارد که نیکل می تواند گیاه را در برابر انواع بیماری ها مقاوم سازد.

نیکل برای رشد و نموی بذر ضروری است.

کمبود نیکل در گیاه

فقدان نیکل می تواند عملکرد و رشد گیاه را تحت تاثیر قرار دهد.

به دلیل اینکه نیکل در گیاه حرکت می کند علایم کمبود این عنصر ،در برگ های پیرتر نشان داده می شود.

این کمبود ها به حالت کلروز و نکروز ناشی از تجمع سطوح سمی اوره خود را نشان می دهند.

رشد کم ساقه، مرگ جوانه های انتهایی گیاه و شاخه ها نتیجه ی کمبود این ماده ی مغذی است.

شکل زیر کمبود نیکل را در گیاه نخود فرنگی نمایش می دهد.

آثار کمبود نیکل در گیاه

گیاه سمت راست گیاهی سالم است و گیاه سمت چپ گیاهی است که دچار کمبود نیکل شده و علایمی مانند کمبود نیتروژن را از خود به نمایش می دهد.

علایم شدید این کمبود در برگ های انتهایی آن به وضوح قابل مشاهده است.

گیاه در این حالت دچار نکروتیک و کلروتیک شده است.

مقدار بیش از حد عناصری مانند مس، کبالت، کادمیوم، آهن، روی و منیزیم می تواند کمبود نیکل موجود در خاک را رقم بزنند.

از جمله گیاهانی که به کمبود نیکل حساس هستند می توان به هلو، جو، گندم، مرکبات، حبوبات، آلو و… اشاره نمود. کود شیمیایی مناسب گندم و سایر گیاهان ذکر شده باید حاوی مقادیر مناسبی از نیکل باشد.

سدیم

خاک می تواند سدیم مورد نیاز گیاه را از طریق آب، کود ها، آفت کش ها و یا تجزیه ی مواد معدنی ای که نمک آزاد میکنند فراهم کند.

مقدار بیش از حد سدیم می تواند توسط ریشه ی گیاه جذب گردد

و عوارض جدی ای برای گیاه در پی داشته باشد.

سدیم به مقدار کم مورد نیاز گیاه است

که همین مقدار می تواند از طریق طبیعی و یا با کود های شیمیایی از قبیل کود های سولفات سدیم برای گیاه فراهم گردد

چرا گیاهان به سدیم نیاز دارند ؟

تعداد کمی از گیاهان برای غلیظ کردن کربن دی اکسید به سدیم نیاز پیدا می کنند.

اما اکثر گیاهان از سدیم برای سوخت و ساز خود استفاده می نمایند.

این ماده در جذب آب توسط گیاه موثر است.

باعث حفط روابط اسموتیکی سلول می شود.

مقدار بیش از حد سدیم در گیاه می تواند در بافت های گیاه خود را نشان دهد

 و موجب خشکی برگ گیاهان شود.

کود های حاوی سدیم:

سدیم در کود شیمیایی سدیم سولفات موجود می باشد

سیلیکا

سیلیکا به صورت کود های سیلیس به خاک افزوده می شود.

silica می تواند با افزایش مقاومت گیاه موجب کاهش پتانسیل اسمزی در ریشه های میانی شود.

موجب بهبود عملکرد و رشد سلول می شود.

میزان استفاده از کود های شیمیایی

شناسایی کود مناسب برای هر خاک از دغدغه های اصلی زارعین به حساب می آید.

هر خاک به دلایلی که پیش از این ذکر شد ممکن است دچار کمبود عناصر گوناگون شود که برای تشخیص آن باید آزمایش های خاک شناسی انجام بگیرد و کود شیمیایی،آلی و سایر کود های مناسب به مقدار نیاز برای خاک تجویز گردد. زیرا استفاده ی نامناسب از این کود ها می تواند مسمومیت کود شیمیایی برای گیاه را در پی داشته باشد.

ترکیب هر کدام از عناصر می تواند کود های ترکیبی پدید آورد که در وقت و هزینه صرفه جویی می نماید و می تواند برای گیاه مفید واقع شود. 

در کود های NPK که کود کامل هم به آن می گویند

نوعی کود ترکیبی است که سه عنصر مهم نیتروژن، فسفر و پتاسیم در آن وجود دارد.

و در خاک های دارای کمبود این سه عنصر استفاده می شود.

بنابراین بر روی کیسه ی کود های کامل و یا ترکیبی میزان نسبت عناصر درج می گردد.

جدول زیر میزان جذب عناصر غذایی مهم بر حسب کیلوگرم بر تن توسط گیاهان زراعی مختلف را نشان می دهد.

 

گیاهنیتروژنفسفرپتاسیمنسبت NPK
برنج20.111.2301:0.45:1.49
گندم24.58.632.81:0.35:1.34
ذرت26.313.935.81:0.53:1.36
جو20.67.825.21:0.38:1.22
نخود46.38.449.61:0.18:1.07
عدس8527.61041:0.32:1.22
بادام زمینی58.119.630.11:0.34:0.52

با توجه به این داده ها می توان میزان استفاده از کود کامل را برای گیاهان مختلف برآورد کرد.

فروش انواع کود شیمیایی

در حال حاضر موسسه ی مبتکران شیمی به عنوان یکی از تامین کنندگان محصولات شیمیایی کشور, طیف گسترده ای از مواد شیمیایی آزمایشگاهی و صنعتی را از برندهای معتبر در اختیار تولید کنندگان قرار می دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با همکاران ما در ارتباط باشید.

خرید انواع کود شیمیایی

جهت اطلاع از نحوه ی فروش این محصول و ثبت سفارش شما می توانید با همکاران ما در واحد فروش موسسه مبتکران شیمی در ارتباط باشید.

 تلفن تماس:

021-77657131

        021-77641136

        021-77649244

        021-77641217

قیمت انواع کود شیمیایی

 برای آگاهی از قیمت با کارشناسان فروش ما در تلگرام mbkchemical@ و واتس اپ در ارتباط باشید:


           09198991006
           09198991007
           09198991008

ارتباط با مسئول فنیبا تلگرام mbkchem@ درارتباط باشید. 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *