استن
استون (Acetone)Reviewed by Hoseini on Nov 2Rating:

استون (Acetone)

 

استون چیست ؟ استون، از جمله ساده ترین و کوچکترین کتون ها، مایعی بی رنگ، فرار، محلول در آب، بنزن، اتانول، متانول، دی اتیل اتر و کلروفرم و اشتعال آور با فرمول شیمیایی (CH3)2CO است که تحت عنوان پروپانون (propanone2-پروپانون (2-propanone)، دی متیل کتون (dimethylketone)، دی متیل فرمالدهید (dimethylformaldehyde) شناخته می شود. این ترکیب اکثرا به عنوان حلال به کار می رود و برای تمیز کردن آزمایشگاه نیز کاربرد دارد.

در سال 2010، 6.7 میلیون تن استون، به عنوان حلال و با هدف تولید متیل متاکریلات (methylmatacrylate) و بیسفنول A (bisphenole A) تهیه شد. همچنین این ترکیب به عنوان ماده اولیه در خیلی از واکنش های آلی نیز کاربرد دارد. از جمله مصارف خانگی آن نیز می توان به عنوان پاک کننده لاک ناخن و تینر رنگ آمیزی اشاره کرد. استون که در خون و اوره وجود دارد، از طریق فرایند متابولیکی بدن، تولید و دفع می شود. تولید این ترکیب در افراد مبتلا به دیابت نیز بیشتر است. رژیم های کتوژنیک نیز باعث افزایش استون در بدن می شود و درنتیجه درصد مبتلا به حملات صرعی را نیز افزایش می دهند.

تاریخچه: این ترکیبات نخستین بار در قرون وسطی از طریق تقطیر استات فلزی مانند سرب، کشف شده اند.

متابولیسم:

استون از طریق دکربوکسیله شدن کتون ها تولید می شود. رژیم های غذایی خاص مانند روزه های طولانی و رژیم هایی با میزان کربوهیدرات پایین نیز کتوزیز (ketosis)  ایجاد می کند که تولید استون در بافت های بدن را به دنبال دارد. موقعیت های خاصی مانند مصرف الکل و دیابت نیز کتواسیدوزیز (ketiacidosis) ایجاد می کند که باعث افزایش روز به روز اسیدیته خون می شود. این ماده، در فرایند تخمیر و تقطیر صنعتی نیز به عنوان محصول جانبی تولید می شود.

استون، از طریق اکسایش ایزوپروپانول هضم شده یا شکستن (آنزیمی یا خودبه خودی) استواستات نیز تولید می شود. همچنین، متابولیز آن از طریق آنزیم های مختلف مانند CYP2E1 یا از طریق لاکتات و استات و … رخ می دهد.

استن
استن

تهیه استون:

این ترکیب به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از طریق پروپیلن (propylene) تولید می شود. 83% از استون موجود از طریق فرایند کیومن (cumene) سنتز می گردد. درواقع، تولید استون وابسته به تولید فنول است، به صورتی که در این واکنش، بنزن با پروپیلن جهت تولید کیومن آلکیله می شود، اکسایش در حضور هوا رخ داده و فنول و استون تولید می-شود.

از جمله روش های قدیمی تر می توان به تقطیر خشک کلسیم استات یا باریم استات اشاره کرد. اگر در این شرایط فرایند تقطیر انجام نشد، محلول سدیم بیسولفیت به مخزن اضافه می شود، ترکیب کریستالی صاف شده و در مقدار حداقل آب حل می شود. تا زمانی که محلول قلیایی است، سدیم بی کربنات اضافه می شود و استون تقطیر شده جمع آوری و تقطیر مجدد انجام می شود.

Ca(CH3COO)2 → CaO(s) + CO2(g) + (CH3)2CO (v)

در روش دیگر، از پیش ماده استیک اسید تحت حرارت 120 تا 130 درجه سانتی گراد برای تولید استون استفاده می-شود. کاتالیزور در این فرایند باعث افزایش راندمان واکنش خواهد شد. در نهایت، دما تا 80 درجه کاهش و محصول در حضور پتاسیم کربنات خشک خواهد شد. در صورت لزوم، تقطیر جز به جز انجام می شود.

کاربرد استون:

حلال: این ماده، حلال خوبی برای خیلی از پلاستیک ها و فیبرهای صنعتی است و در تولید محصولات صنعتی، تولید پارچه و محصولات بافتی، رنگ کردن اتومبیل ها و لوازم خانه، رقیق کردن رزین پلی استر، تمیز کردن ابزارآلات و حل کردن اپوکسیدهای دوجزیی استفاده می شود. درواقع، به عنوان یکی از اجزای فرار رنگ ها و روکش ها نیز به کار می رود. آماده سازی فلزات قبل از رنگ آمیزی و لحیم کاری از کاربردهای دیگر این ماده است که از زنگ زدن آن ها جلوگیری می-کند.

حدواسط شیمیایی: استون در سنتز متیل متاکریلات، تولید حلال هایی مانند متیل ایزوبوتیل الکل و متیل ایزوبوتیل کتون استفاده می شود.

آزمایشگاه: این ماده به عنوان حلال قطبی و پروتیک در خیلی از واکنش های آلی مانند SN2 کاربرد دارد. همچنین، به عنوان حلالی پرکاربرد در تمیز کردن و شستن ظروف آزمایشگاه نیز شناخته شده است. حمام یخ و استون، برای انجام واکنش ها در دمای پایین بسیار موثر است. استون تحت نور UV فلورسنت است و در بسیاری از آزمایشات فیزیکی و شیمیایی به عنوان ردیاب فلورسانس به کار می رود.

کاربرد آرایشی و پزشکی: این ماده شیمیایی در خیلی از مواد آرایشی و دارویی کاربرد دارد، ولی مهمترین نقش آن، استفاده در افزاینده های غذایی و پاک کردن لاک ناخن است. درمان جوش ها و لایه برداری پوست های خشک از جمله کاربردهای دیگر آن می باشد. امروزه ترکیباتی چون سالیسیلیک اسید، گلیکولیک اسید، و اتانول جهت لایه برداری شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد که قبل از آن، پوست توسط استون و سپتیسول یا ترکیبی از آن ها باید تمیز و خشک شود.

استون در تولید خیلی از قرص ها و مایعات جهت مخلوط کردن پر کننده ها و مواد اولیه فعال، کاربرد گسترده ای دارد. بنابراین، این ماده در صنعت داروسازی باعث تولید قرص هایی مقاوم و با چگالی بالا می شود.  

کاربرد خانگی و متفرقه: این ماده جهت زدودن باقی مانده های مواد شیمیایی روی ظروف شیشه ای و چینی بسیار پرکاربرد است. همچنین، آرایشگران برای جدا کردن مواد چسبنده، کلاه گیس ها را در حمام استون غوطه ور می کنند. این ترکیب مفید همچنین برای صیقل دادن صفحات پرینترهای سه بعدی نیز به کار می رود.

ایمنی:

اشتعال پذیری: مخلوطی از این ماده شیمیایی و هوا در دمایی بالاتر از نقطه اشتعال آن، سبب بروز انفجار و اشتعال خواهد شد. علاوه بر آن، تخلیه بار الکتریکی نیز محرک انفجار در حضور بخارهای استون است. احتمال جرقه استون صنعتی در حضور مقدار کمی آب، افزایش می یابد.

استون پروکسید: محصول جانبی اکسایش این ماده، باعث تولید استون پروکسید که ترکیبی ناپایدار و فعال است، می شود. ریختن هیدروژن پروکساید زاید در ظرف حاوی استون، حادثه می آفریند.

سلامتی: بلع یا استنشاق آن به دلیل وجود سمیت مزمن و دیرینه، ممکن است برای فرد خطرناک باشد. استون، به عنوان ماده سرطان زا شناخته نشده است و در بسیاری از مواد آرایشی و مواد غذایی استفاده می شود. این ماده، دارای اثرات ضدتشنج در حیوانات نیز است.

سمیت: همانطور که گفته شد، این ماده دارای مقدار سمیت است اما اگر احتیاط لازم در استفاده از آن رعایت شود، می تواند به عنوان ماده ای ایمن و سالم شناخته شود. اما بخارهای با غلظت بالا، در عملکرد سیستم عصبی اختلال ایجاد می-کند و در صورت بلع، فرد مبتلا باید به طور کامل ریکاوری شود.

اثرات محیط زیستی:

اگرچه این ماده به طور طبیعی در گیاهان، درختان، گازهای آتشفشان و آتش سوزی جنگل وجود دارد، از طریق شکستن چربی های بدن نیز تولید می شود. بیشتر استون آزاد شده در طبیعت، منشا صنعتی دارد. این ترکیب به سادگی تبخیر می شود، وقتی در جو قرار می گیرد، نیمه عمر 22 روز دارد و تحت نور فرابنفش به سادگی به متان و اتان فوتولیز می گردد. سوختن توسط میکروارگانیسم ها نیز باعث آزاد شدن استون در خاک، حیوانات و راه های آبی می شود.

 

قیمت استون:

شما می توانید جهت اطلاع از قیمت این محصول و هم چنین سایر محصولات شیمیایی با مشاوران ما در موسسه مبتکران شیمی فعال در زمینه تامین مواد شیمیایی در ارتباط باشید.

خرید استون:

در حال حاظر موسسه مبتکران شیمی به عنوان یکی از تامین کنندگان محصولات شیمیایی کشور، طیف گسترده ای از مواد شیمیایی آزمایشگاهی و صنعتی را از برندهای معتبر در اختیار تولید کنندگان قرار می دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با همکاران ما در ارتباط باشید.

فروش استون:

جهت اطلاع از نحوه فروش این محصول و ثبت سفارش شما می توانید با همکاران ما در واحد فروش موسسه مبتکران شیمی در ارتباط باشید.

02177641136

02177649244

02177641217

 

کلمات کلیدی: تهیه استون ، اثرات محیط زیستی استون ،

 

منابع:

[1] Acetone. (2018, September 09). Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Acetone

[2] Acetone Properties & Uses | Chemical Safety Facts. (2018, August 15). Retrieved from https://www.chemicalsafetyfacts.org/acetone/

[3] (n.d.). Retrieved from https://study.com/academy/lesson/what-is-acetone-structure-uses-formula.html

[4] Synthesis of Acetone. Retrieved from http://www.prepchem.com/synthesis-of-acetone/

[5] Acetone Solvent Uses. Retrieved from https://ecolink.com/info/acetone-solvent-uses/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *