کود کلسیم و نقش کلسیم در گیاه
کود کلسیم | زمان مصرف و انواع آنReviewed by 02177641136 on Dec 8Rating: 4.5

کود کلسیم هم در تغذیه گیاهان و هم در سلامت خاک نقش اساسی دارد و به صورت جامد و مایع استفاده می شود. در کنار منیزیم و گوگرد ، Ca یکی از سه ماده مغذی ثانویه است. این عناصر مانند مواد مغذی اولیه (نیتروژن ، فسفر و پتاسیم) برای رشد و سلامت گیاهان ضروری هستند. کانی ­های زیادی حاوی این عنصر هستند از جمله دولومیت، کالسیت، آپاتیت، فلدسپات، آمفیبول ها و ژیپس که در بیشتر خاک­ها یافت می­شود. در این مقاله به بررسی این عنصر در خاک و گیاه، علائم کمبود آن، انواع کود کلسیم و زمان مصرف پرداخته شده است.

نقش این عنصر در خاک

کلسیم عنصری متعلق به گروه قلیایی خاکی (گروه دوم جدول تناوبی) می باشد. این عنصر نقش اصلی به عنوان یک اصلاح کننده خاک، کمک به حفظ تعادل شیمیایی در خاک ، کاهش شوری خاک و بهبود نفوذ آب به خاک می باشد. رفتار این عنصر در خاک­های نواحی مرطوب و خشک با هم متفاوت می­باشد. Ca قابل جذب خاک از نظر رویش گیاه در خاکهای مرطوب فوق ­العاده اهمیت دارد، در حالی که برای خاک­های نواحی خشک فراونی این عنصر خود می­تواند مساله مهمی در قابلیت جذب سایر عناصر برای گیاهان شود در خاک­های نواحی خشک به علت آبشویی کم ممکن است مقدار زیادی کلسیم در آن تجمع شود. در آنالیز خاک شکل قابل دسترس گیاه که به صورت +Ca2  قابل تبادل هستند تعیین می‌شود.

عوامل موثر بر قابلیت جذب

  • مقدارکل قابل تبادل در خاک
  • درجه اشباع رس و کلوئیدهای دیگر از این کاتیون
  • نوع کلوئید
  • نوع کاتیون­های همراه

کلسیم در گیاه

جذب این عنصر توسط گیاه از طریق جذب غیرفعال بدونه مصرف انرژی و همچنین به طور عمده آوندهای چوبی گیاه همراه با آب متحرک می­باشد، بنابراین جذب این عنصر به طور مستقیم با میزان تعرق گیاه ارتباط دارد. این عنصر ترکیبات نامحلول را با سایر عناصر موجود در خاک مانند فسفر تشکیل می دهد. این ترکیبات به شکل یک ترکیب نامحلولی که در دسترس گیاهان نیست. از آنجا که +Ca2 یک یون با دوبار مثبت است، در خاک به سطح ذرات رس و ذرات آلی که بار منفی دارند ، جذب می شود. یون­های با بار مثبت که در ذرات خاک جذب می شوند یونهای قابل تبادل نامیده می شوند زیرا می توانند توسط یونهای دیگر موجود در محلول خاک تبادل شوند سمیت این عنصر به ندرت رخ می دهد. مقادیر بالا آن می تواند با جذب منیزیم و پتاسیم رقابت کند و این عامل می­تواند باعث کمبود آنها شود.

شرایطی که ممکن است باعث کمبود Ca در گیاه شود

  • رطوبت بالا
  • سرما
  • میزان تعرق پایین
  • تجمع شوری

 نقش کلسیم در گیاه

  • در فرآیندهای متابولیکی جذب سایر مواد مغذی شرکت می کند.
  • ساختار دیواره سلولی را تقویت کنید – یک قسمت اساسی دیواره سلولی گیاه است. این ترکیبات پکتات کلسیم را تشکیل می دهد که به دیواره های سلولی ثبات می­بخشد و سلول ها را به هم وصل می کند. عدم کافی Ca در گیاهان منجر به شکسته شدن دیواره های سلولی و غشاها ، حساسیت به انواع بیماری ها و مشکلات پس از برداشت به ویژه در محصولات تازه مانند سیب و کرفس می شود.
  • در فرآیندهای آنزیمی و هورمونی شرکت می­کند.
  • به محافظت از گیاه در برابر تنش گرما کمک می کند – عملکرد روزنه را بهبود می بخشد
  • به محافظت از گیاه در برابر بیماری ها کمک می­کند – تعداد زیادی قارچ و باکتری هست که باعث آسیب به دیواره سلولی گیاه می­شود. دیواره های سلولی قوی تر ، ناشی از کلسیم ، می­توانند از حمله جلوگیری کنند.
  • تأثیر بر کیفیت میوه

کمبود کلسیم به ویژه برای گیاهان خاص مشکل ساز است، از آنجا که تحرک این عنصر در گیاهان محدود است، کمبود آن در برگهای جوانتر (از بین رفتن یا سوختگی) و در میوه ها (پوسیدگی انتهای شکوفه ، گودال تلخ) ظاهر می شود. که می توان توسط کود کلسیم این علائم را رفع نمود. 

کلسیم برای چه گیاهانی ضروری است؟

سیب ، کلم بروکلی، کلم ، هویج ، گل کلم ، کرفس ، گیلاس ، مرکبات، پنبه ،خربزه ، انگور ، حبوبات ، کاهو ، هلو ، بادام زمینی ، گلابی ، فلفل ، سیب زمینی ، تنباکو و گوجه فرنگی

علائم کمبود در گیاهان

  1. نکروز شدن نوک و حاشیه برگ­ها
  2. غیر عادی شدن شکل میوه­ ها
  3. تغییر شکل برگها ­(تا خوردگی لبه برگ به سمت بالا)
  4. اختلال در سیستم مریستمی ریشه
  5. کاهش خاصیت انبار مانی
  6. که تلخ میوه ها
  7.  سیاه شدن گلگاه
  8.  چوب پنبه ای شدن میوه ها
  9.  سرمازدگی گیاه و میوه ها
  10.  کاهش عمر میوه ها و گل های زینتی
  11.  کاهش مقاومت به بیماری ها

کمبود کلسیم در گوجه

سمیت

اگرچه مقدار این ماده در خاک نادر است ، اما مقدار اضافی آن در خاک می تواند جذب سایر مواد مغذی مانند فسفر ، پتاسیم ، منیزیم ، بور ، مس ، آهن یا روی را کاهش دهد و منجر به کمبود این مواد مغذی شود. بنابراین استفاده بیش از حد از کود کلیسم بخصوص در خاک های قلیایی منجر به سمیت این عنصر برای گیاهان می شود.

انواع کود کلسیم

با افزودن اصلاحات به خاک ، مقدار بیشتری در اختیار گیاهان قرار می گیرد. کدام اصلاح بهتر است به این بستگی دارد که خاک شما اسیدی باشد یا قلیایی. از آنجا که این عنصر در گیاه جابجا نمی شود، استفاده از یک منبع محلول کلسیم که در طول فصل رشد به خصوص در سبزیجات و سایر محصولات با رشد سریع ترجیح داده می شود.

آهک (40 %)

هدف اصلی استفاده از آهک در باغ کاهش اسیدیته خاک است. آهک باید در خاک های اسیدی با سرعت مورد استفاده قرار گیرد تا pH خاک را به سطح هدف تنظیم کند. میزان معمولی 2.5 تا 7/5 تن در هکتار است. آزمایش مورد نیاز آهک به شناسایی یک میزان مناسب کمک می­کند. آهک در سیستم های کشت، باید چند ماه قبل از کاشت استفاده شود و به صورت مکانیکی با خاک ترکیب شود. آهک در خاکهای قلیایی حل نمی شود، بنابراین نباید در این مواقع به عنوان منبع کلسیم در نظر گرفته شود.

آهک کشاورزی

گچ (23 %)

به عنوان یک مکمل کلسیم و به عنوان یک تقویت کننده خاک استفاده می شود. در صورت لزوم ، باید از گچ قبل از کاشت استفاده شود.

کودهای فسفات

این کودها حاوی مقادیر بسیار زیادی کلسیم هستند. به عنوان مثال ،کود سوپر فسفات ساده دارای 20٪ Ca و کود سوپر فسفات تریپل  15٪ Ca است. Ca بسیار کمی در MAP یا DAP وجود دارد.

سایر کودها

مانند نیترات کلسیم (19٪) ، نیترات کلسیم آمونیوم (10٪ ) و کلاته ­های کلسیم که برای رفع نواقص احتمالی می‌توانند مفید باشند، اما تنها مقدار محدودی از این طریق قابل جذب است. در صورتی که در گیاهان کمبود مشاهده شود از این کودها به صورت محلول پاشی استفاده می­شود.

منابع

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4243668/

https://grdc.com.au/resources-and-publications/grdc-update-papers/tab-content/grdc-update-papers/2013/02/focus-on-calcium-its-role-in-crop-production

https://davesgarden.com/guides/articles/view/1940#targetText=Calcium%20is%20essential%20for%20

https://www.smart-fertilizer.com/articles/calcium-in-plants

خرید و فروش مواد شیمیایی را به ما در مبتکران شیمی بسپارید

موسسه ی مبتکران شیمی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *