سدیم تری پلی فسفات
سدیم تری پلی فسفات و آشنایی با 6 کاربرد شگفت انگیز آنReviewed by 02177641136 on Oct 2Rating: 5.0

سدیم تری پلی فسفات در بسیاری از محصولات خانگی و صنعتی به ویژه در پاک کننده ها ، مشکلات زیست محیطی در رابطه با یوتریفیکیشن استفاده می شود. در ادامه به کاربرد های این ترکیب و خواص آن بیشتر می پردازیم:

این ترکیب ،نمک سدیم پلی فسفات آنیون است که باز مزدوج اسید تری پلی فسفریک اسید است. این ماده به صورت آزمایشگاهی با مخلوط کردن دی سدیم فسفات و مونو سدیم فسفات حاصل می گردد

 کاربرد ها 

1در پاک کننده ها:

STPP در صنایع شوینده ، بعنوان قسمتی از پاک کننده های تجاری به کار گرفته میشود و نقش یک سازننده به اصطلاح صنعتی برای نرم کننده ی آب را دارد.


سدیم تری پلی فسفات در پاک کننده ها

این ماده موجب نفوذ بیشتر عناصر دیگر موجود در شوینده ها به فیبر های لباس و تمیزی سطح می شود. این ماده را می توان در محصولات شوینده ی مختلفی مشاهده نمود. استفاده از این ماده در این گونه محصولات به چهار جهت انجام می شود.

  • اثر گذاری به عنوان کلات بر یون های فلزات سنگین:

فلزات سنگین موجود در آب شست و شو از جمله کلسیم و منیزیم موجب ترکیب کردن مولکول های شوینده و ایجاد نمک فلزی نامحلول می شود. در نتیجه قابلیت شست وشو کاهش و یا به طور کامل متوقف می گردد. بنابراین لازم است از یک عامل کلاته استفاده شود.

این عامل کلاته موجب می شود تا یون های فلزی به مواد بی خطر برای شوینده ها تبدیل شوند. محصول فوق یک عامل کلاته کننده ی قوی برای یون های فلزی به حساب می آید و می تواند آن ها را از فرایند شست و شو حذف نماید . وجود فلزات سنگین در لکه ها نیز طی فرایند شست و شو مانع از کف کردن ماده ی شوینده می شود. STPP با کلاته کردن این فلزات می تواند سبب کف نمودن صابون و سایر شوینده های مورد استفاده شود.

  • اثر گذاری بر آب سخت

آب سخت  )آبی که دارای غلظت بالایی از یون های + Mg2و Ca2+  استاثر پاک کنندگی از بین میرود و به اصطلاح گفته میشود پاک کننده ها غیرفعال میشوند دلیل این غیرفعال شدن این است که -TTP 5 یک عامل بسیار باردار کیلیت کننده است که به دی کاتیون ها میچسبد و موجب تداخل در پاک کنندگی آن ها میشود.

STPP با فلزات سنگین می تواند کمپلکس های زیر را تشکیل دهد

2-(CaNaP3O102-(CaP3O10)
4-(MgOHP3O102-(FeP3O10
Ca5(P3O10)2

واکنش این ماده با +Ca2 را می توانید در ادامه مشاهده کنید:

Ca5(P3O10)2 در آب نامحلول است و تشکیل رسوب می دهد

  • اثر امولسیونی، پاکیزگی و دیسپرس کنندگی:

چرک و لکه ها عموما شامل پروتئین ها، چربی ها، گرد و غبار و خاک می باشد. STPP موجب افزایش انحلال پذیری پروتئین ها،امولسیون کنندگی چربی ها و دیسپرس کردن مواد جامد می شود. همچنین این ماده می تواند موجب تنظیم مقدار pH بافر صابون های مایع مورد استفاده قرار بگیرد

  • آنتی کیکینگ:

پودر های مواد شوینده هیگروسکوپیک هستند و هنگام ذخیره سازی در محیط های مرطوب پودر ها به هم می چسبند و گلوله مانند می گردند. با جذب آب توسط سدیم تری پلی فسفات، نوع هیدراته ی آن یعنی هگزا هیدرات تشکیل می گردد. برای جلوگیری از به هم چسبیدن پودر ها و نگهداری آن ها  به صورت خشک در دراز مدت از STPP استفاده می نمایند

  • pH:

این ماده دارای pH بافر قلیایی در حدود 9.4 می باشد که می تواند به راحتی لکه های اسیدی را نابود سازد

این ماده در انواع شوینده ها به خصوص شوینده های صنعتی، شوینده های ماشین ظرفشویی و لباس شویی مورد استفاده قرار می گیرند.

کدام محصولات حاوی این ماده هستند؟

این ماده که بعنوان ماده اصلی پاک کننده ها و صابون ها است بیشتر به صورت ژل،مایع،قالب و پودری در ماشین لباس شویی و ظرفشویی یافت میشود.
کارایی اصلی بعنوان عامل واکنشی فعال بوده و این مولکول های فعال چرک های سطحی را در خود حل میکند .
این محصول همچنین میتواند از ماندن چرک و کثیفی در سطح پاک شونده مورد نظر جلوگیری کند.

بسیاری از محصولات پاک کننده ی عمومی در مصارف خانگی مثل پاک کننده های سطحی و پاک کننده های آرایشی حاوی STTP می باشند . 
همچنین بسته به عمل پاک کنندگی ممکن است در تهیه خمیر دندان نیز مورد استفاده قرار بگیرد.

در اروپا حدود 90 الی 95 درصد مصرف STPP برای مصارف خانگی به دلیل کاربری این ماده در شوینده ها تخمین زده شده است

2در صنایع غذایی:

این ماده یک نگهدارنده برای غذاهایی اعم از غذاهای دریایی ، گوشت ها ،مرغ و علوفه های حیوانی در طول ذخیره سازی و حمل و نقل کاربرد دارد و باعث میشود تردی و رطوبت  خود را حفظ نماید.
 STTPهمچنین برای حفظ کیفیت نوشیدنی ها مانند شیر و آب میوه کاربرد دارد.

سدیم تری پلی فسفات در صنایع غذایی

یکی از معایب استفاده از این ماده این است که برخی از افراد سودجو محصولاتی را که تازه نیستند به مشتری ها میفروشند و کسی متوجه فاسد بودن محصولات نمیشود گرچه این ماده تنها به منظور حفظ کیفیت و تازگی محصولات استفاده نمیشود بلکه در دریاها ریخته میشود تا غذاهای دریایی را سنگین تر و باارزش تر کنند.

برخی از متخصصان کیفیت غذایی از ماهی فروشان میخواهند تا از این ماده دیگر برای فروش محصولاتشان استفاده نکنند.
در صنعت غذایی از سدیم تری پلی فسفات STTP بعنوان یک ماده امولسیون کننده و برای حفظ رطوبت استفاده میشود و سازمان غذا داروی آمریکا STTP را بعنوان یک ماده “شناخته شده امن” میشناسد.

به طور کلی افزودن این ماده به مواد گوشتی و غذاهای دریایی  موجب حفظ تازگی آن ها می شود و سرعت خرابی و فساد این گونه محصولات را نیز کاهش می دهد. محصول فوق موجب حفظ رنگ طبیعی گوشت و ماهی می شود و بافت آن ها را بهبود می بخشد. این ترکیب با افزایش ظرفیت نگهداری آب محصولات حیوانی موجب کم شدن سرعت خشک شدن این محصولات می شود

3-تصفیه ی آب

همانطور که در بالا نیز اشاره شد این ماده به دلیل اثرات کلاته کننده ای که بر روی فلزات سنگین دارد در تصفیه ی آب مورد استفاده قرار می گیرد.  این ویژگی فسفات به به خصوص STPP موجب گردیده تا از این ترکیب برای تصفیه ی پساب کارخانه ها استفاده شود.

4-استخراج معادن

مقدار اندک از  STPP می تواند بازده ی فرایند فلوتاسیون سنگ معدن مس را در هنگام استخراج بالا ببرد و راندمان کلی و مزایای اقتصادی زیادی داشته باشد علاوه بر محضول فوق موادی مانند (TSPP) و (SHMP) در فرایند سنگ زنی به عنوان عامل دفلوکولانت مورد استفاده قرار می گیرند. استفاده از STPP برای کاهش ویسکوزیته محلول های دوغاب در بعضی استخراج ها نیز استفاده می شود

5-محصولات مراقبت شخصی:

محصول فوق در فرمولاسیون محصولات حمام ، دهانشویه ها، خمیردندان ها، نرم کننده های مو، رنگ های موی دائمی و موقت، شامپو ها، محصولات آرایشی و مراقبت از پوست مورد استفاده قرار می گیرد

6 – سایر جنبه های کاربردی سدیم تری پلی فسفات

این ماده در دباغی چرم ، دیسپرس کننده ی رنگدانه های موجود در رنگ، صنایع کاغذ سازی، ساخت سرامیک و… نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

سایر موارد مصرف این محصول که سالیانه نزدیک 100هزار تن تولید میشود شامل :

استفاده در سرامیک ها به منظور پایین آوردن ویسکوزیته ی لعاب ها تا یک حد خاصی و پخش کردن خاک رس به طور مساوی مورد استفاده قرار میگیرد.

محصول فوق در دباغی چرم بعنوان عامل پوشاننده و عامل دباغی سنتزی SYNTANT و همچنین بعنوان عامل رنگرزی در صنایع چرم استفاده میشود.

در کارخانه های  تولید کاغذ بعنوان عامل مقاوم در برابر مواد نفتی ، ز مانی که کاغذ را چاپ میکنند مورد استفاده قرار میگیرد

در رنگدانه های ضد خوردگی ، نساجی ، ساخت لاستیک ، تخمیر و ضد یخ نیز استفاده میشود.

این ماده بعنوان یک ارتباط دهنده ی عرضی پلی آنیون در پلی ساکارید مبتنی بر تحویل دارو بکار گرفته میشود.

مقاله های مرتبط:

نقش مواد نگهدارنده در صنایع غذایی
نقش امولسیفایر ها در محصولات لبنی
11ماده افزودنی که در مواد غذایی استفاده میشود.

آیا همه مواد نگهدارنده سرطان زا هستند؟
جدول انواع نگهدارنده های مواد غذایی
با چه موادی ماندگاری مواد غذایی را بالا ببریم؟ هرماده نگهدارنده ای با چه موادی در تضاد است؟
افزودنی های رنگی (رنگ غذایی )چیست؟

اگر میخواهید به صفحه آنالیز این ماده مراجعه کنید وارد لینک زیر شوید:

یک نظر برای «سدیم تری پلی فسفات و آشنایی با 6 کاربرد شگفت انگیز آن»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *