کاربردهای درمانی ادتا

در اواخر دهه 1930 در آلمان IG Farbenindustrie ادتا را کشف نمود. کارکرد ابتدایی آن بهبود فرآیند رنگرزی در نساجی به لطف خواص نرم کنندگی آب بود. در 1940 گروهی در زوریخ به سرپرستی دکتر Gerold Schwarzenbach بر روی خاصیت اتصال به شدت قوی ادتا با فلزات تحقیق نموده و درک بهتری از آن به همه دادند.

پس از جنگ جهانی دوم ادتا مسیر پیشرفت خود را در ایالات متحده آمریکا ادامه داد، جایی که Frederick C. Bersworth روشی جدید را برای تولید آن کشف نمود که هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرد. در این زمان هنگامی که کشورها با پیامدهای ناشی از جنگ در تقابل بودند، پزشکان دریافتند که تزریق وریدی این ماده می تواند با سرب و اثرات رادیواکتیو آن مقابله نماید، این ویژگی به محبوبیت هرچه بیشتر ادتا انجامید.

شلاته درمانی (کلاته درمانی)

با توجه به خاصیتی که این ماده در تشکیل شلاته با فلزات مختلف دارد از آن در درمان مسمومیت با فلزاتی مانند سرب و جیوه استفاده می شود. ادتا در خون با فلزات شلاته تشکیل داده و از طریق ادرار دفع می شود.

با وجود اینکه FDA، ادتا را تنها برای درمان مسمومیت با فلزات مورد تایید قرار داده است، اما برخی توصیه می کنند می توان از شلاته درمانی به عنوان جایگزینی برای درمان بیماری هایی مانند اوتیسم، بیماری های قلبی و آلزایمر استفاده نمود. با این حال هنوز تحقیقات در این زمینه کامل نشده اند و برای حمایت از چنین نظریه هایی به مطالعات و بررسی های بیشتری نیاز است.

 

نحوه عملکرد ادتا در حذف فلزات

عوارض

استفاده از این ماده در مصارف درمانی می تواند عوارضی خفیف تا شدید را ایجاد کند که عبارتند از:

  • تهوع و استفراغ
  • سوزش در محل تزریق
  • افت فشار خون
  • مشکلات کلیوی
  • هیپوکلسمی (کلسیم پایین خون)

FDA اظهار کرده است که Calcium Disodium Versenate که فرم تزریقی ادتاست ، نباید در افراد مبتلا به هپاتیت ، کم ادراری یا بیماری های کلیوی تجویز شود. در برخی از بیماران می تواند به همان اندازه سرب بر کلیه ها اثر نامطلوب بگذارد. همچنین با روی انسولین تداخل دارد. علائم شایع دیگر عبارتند از خستگی، لرز، ضربان نامنظم قلب، تشنگی بیش از حد، عدم اشتها و واکنش های آلرژیک است.

درمان کم خونی

در 1970 مشخص شد که EDTA در فرم FeNa-EDTA می تواند نقشی در درمان کمخونی (آنمی) ایفا نماید. FeNa-EDTA بدون ایجاد طعم و مزه ناخواسته می تواند به بسیاری از محصولات غذایی اضافه شده و سطح مطلوبی از جذب آهن و قابل مقایسه با گوشت قرمز را ارئه دهد.

بر اساس گزارش های سازمان بهداشت جهانی در حدود 1.6 دمیلیارد نفر در سراسر جهان از کمبود آهن رنج می برند. استفاده از این ترکیب آهن دار در غذاها می تواند این فقر آهن را به صورتی موثر خصوصا در کشورهای در حال توسعه رفع نماید.

درمان کم خونی با ادتا

پس از اولین گزارش در مورد مزایای این ماده، 20 سال طول کشید تا در سال 1999 JECFA (کمیته مشترک FAO-WHO در مورد افزودنی های غذایی) این شکل از ادتا را به عنوان افزودنی غذایی مورد تایید قرار دهد. با این حال در دهه های اخیر پیشرفت های بسیاری در این زمینه صورت گرفته است و در سال 2009 سازمان بهداشت جهانی توصیه به استفاده از FeNa-EDTA در آرد نمود.

اثرات محیط زیستی

ادتا در بدن اصلا متابولیزه نمی شود و سریعا توسط کلیه ها دفع می شود. در طبیعت نیز به دلیل خواصی که دارد از تجزیه کندی برخوردار است، از این رو در برخی مصارف صنعتی جایگزین هایی برای آن پیدا شده است. با این حال مقدار آن در مواد غذایی بسیار کمتر از مقدار مصرفی در صنایع دیگر است، لذا استفاده به عنوان افزودنی غذایی هیچگونه مشکل زیست محیطی به وجود نخواهد آورد.

ادتا را می توان در کدام غذاها یافت؟ نوشیدنی های گازدار، کنسروهای میوه و سبزیجات، شیرین کننده های غیرمغذی، چاشنی هایی مانند سس مایونز، سس سالاد

ایمنی برای انسان

همانگونه که پیشتر گفته شد این ماده از دیرباز به عنوان حذف کننده سرب در بدن مورد استفاده قرار گرفته و هیچگونه اثر نامطلوبی نه در انسان و نه در حیوانات مشاهده نشده است. البته هنوز بحث هایی در مورد تصلب شرائین وجود دارد، ولی همه محققان و پزشکان عقیده دارند که در EDTA در خصوص خارج نمودن سرب از بدن بسیار مهم است.

منابع

Wreesmann, C. T. (2011). Food Preservation with EDTA. AgroFood Ind. Hi-Tech22, 44-48.

Dangers of Calcium Disodium EDTA. (n.d.). Retrieved July 19, 2020, from https://www.livestrong.com/article/220542-dangers-of-calcium-disodium-edta/

Which foods contain ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA)? (n.d.). Retrieved July 19, 2020, from https://www.webmd.com/vitamins-and-supplements/qa/which-foods-contain-ethylenediaminetetraacetic-acid-edta

محصولات مرتبط:

ادتا 2 سدیم

ادتا 4 سدیم

EDTA چیست ؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *