مواد اولیه صنعت نساجی

صنعت نساجی از جمله مهمترین صنایع جهان به شمار می رود و طیف وسیعی از مواد اولیه شیمیایی یا طبیعی را می توان در مراحل مختلف آن مشاهده نمود. در ادامه به معرفی مواد اولیه صنعت نساجی خواهیم پرداخت.

مواد خام نساجی

انتخاب ماده اولیه مهم ترین قسمت فعالیت های نساجی است. برای این کار دو انتخاب وجود دارد:

  • الیاف طبیعی: الیاف های گیاهی و حیوانی
  • الیاف شیمیایی: که از ترکیبات طبیعی و شیمیایی تشکیل می شوند.

الیاف های طبیعی

این نوع الیاف ها می توانند از منابع مختلف گیاهی و حیوانی به دست آیند که در ادامه معرفی خواهند شد.

پنبه

پنبه قدیمی ترین و معمولترین الیاف طبیعی و مواد اولیه صنعت نساجی است. درخت پنبه بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری مناطق آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی و جنوبی ، مصر و هند است. الیاف پنبه به دور دانه های گیاه رشد می کند. این الیاف حاوی مقادیر زیادی سلولز است که به صورت نخ رشته شده و در صنعت نساجی مورد استفاده قرار می گیرند.

پنبه ماده اولیه نساجی

لینن

لینن در مقایسه با پنبه بسیار گرانتر است و برای منسوجات ظریف تر مورد استفاده قرار می گیرد. الیاف لینن از درخت کتان به دست می آیند که بومی اروپاست.

پشم

پشم حیوانات نیز می تواند منبعی برای الیاف طبیعی باشد. معمولا از پشم گوسفند برای این کار استفاده می شود و انواع مختلف آن کیفیت و خصوصیت های ویژه خود را دارند.

ابریشم

ابریشم به دلیل فرایند پیچیده تولید بسیار گران قیمت است. این الیاف از پیله کرم ابریشم به دست می آید. نرم ، ظریف و براق است و از استحکام مناسبی نیز برخوردار است. به دلیل قیمت بالا از پارچه ابریشمی در دوخت لباس های شب و خاص استفاده می شود.

الیاف ابریشم

الیاف های شیمیایی

الیاف های شیمیایی می توانند از ترکیبات طبیعی و یا مواد سنتزی در طی یک فرایند شیمیایی تولید شوند. الیاف های شیمیایی ترکیبات مناسبی برای انتخاب به عنوان مواد اولیه صنعت نساجی هستند.

الیافهای شیمیایی سلولزی

ماده پایه ای که برای تولید الیاف شیمیایی از مواد طبیعی استفاده می شود سلولز است. از این مواد الیاف های زیر تولید می شود:

  • ویسکوز (Viscose)
  • مودال (Modal)
  • استات (Acetate)

منبع اصلی سلولز، چوب درختانی مانند سلولز و راش هستند که پس از خرد شدن با مواد شیمیایی تصفیه می شوند تا سلولز آنها جدا شود. مواد شیمیایی که برای جداسازی سلولز استقاده می شوند، سدیم هیدروکسید و کربن دی سولفید هستند.

الیاف های شیمیایی ساخته شده از ترکیبات سنتزی

منابع الیاف های شیمیایی که از ترکیبات سنتزی تشکیل می شوند عبارتند از:

  • زغال
  • نفت خام
  • گاز طبیعی

البته این مواد را نمی توان به صورت مستقیم استفاده نمود، بلکه ابتدا باید به ترکیبات دیگری تبدیل شده تا بتوان آنها را مورد استفاده قرار داد که در ادامه به آنها اشاره شده است.

پلی آمید

الیاف پلی آمید، قوی ترین الیاف با کشش و قابلیت الاستیکی بالاست. پلی آمید معمولا برای ساخت جوراب ، زیر پوش، پیراهن، کت های بارانی و لباس های ورزشی مورد استفاده قرار می گیرد.

پلی اکریلیک

این الیاف ها نرم، ظریف و گرم هستند و مشابه با الیاف پشمی است. کاربرد اصلی این الیاف ها برای لباس های بافتنی، ژاکت، کت و پارچه مبلمان است. الیاف پلی اکریلیک عموما با الیاف پشم مخلوط می شود.

پلی استر

این الیاف کشش بالایی دارد و مقاومت بالایی در برابر چین و چروک دارد. عموما نسبت به نور مقاوم هستند و  برای پرده ، پیراهن و غیره استفاده می شوند. پلی استر معمولا با سایر الیاف ها مخلوط می شود.

الیاف پلی استر

پلی وینیل

الیاف های پلی وینیل دارای بار الکترواستاتیکی هستند و از این رو برای لباس زیرهای حرارتی استفاده می شوند.

پلی اورتان

خاصیت کشسانی بالایی داشته و برای لباس زیر، جوراب های طبی، لباس های شنا و لباس ورزشی استفاده می شوند.

الیاف های ترکیبی

بیشتر الیاف هایی که در صنعت تولید لباس استفاده می شوند ترکیبی هستند. این الیاف های ترکیبی عبارتند از:

  • پنبه – لینن
  • پنبه – ویسکوز
  • پنبه – مودال
  • پنبه –  پلی آمید
  • پنبه – پلی استر
  • پشم – ابریشم
  • پشم – پلی آمید
  • پشم – پلی استر
  • پشم – پلی اکریل
  • ویسکوز – پلی آمید
  • پلی استر – پلی اکریل

مواد اولیه شیمیایی مورد استفاده در سایر مراحل نساجی

علاوه بر ترکیبات عموما پلیمری که در بالا به آنها اشاره شد و از آنها به عنوان الیاف به تنهایی و یا در ترکیب با مواد دیگر استفاده می شود، ترکیبات شیمیایی دیگری نیز وجود دارند که در سایر مراحل تولید و پرداخت پارچه مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از این ترکیبات شیمیایی عبارتند از کاستیک سودا، پایدارکننده های پروکسیدها، از بین برنده پروکسیدها، خنثی کننده های اسید، رنگدانه ها، نرم کننده ها، حذف کننده های زنگ و غیره.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *