خواص پاک کنندگی و ضدعفونی کنندگی سدیم بی کربنات
کاربردهای سدیم بی کربنات به عنوان سفید کننده و ضدعفونی کنندهReviewed by مبتکران on May 18Rating: 4.5

جوش شیرین یا سدیم بی کربنات  خاصیت قلیایی دارد و علاوه بر کاربردهایی که در آشپزی دارد در موارد دیگری مانند سفید کردن دندان، تمیز نمودن سطوح آشپزخانه، از بین بردن نورو ویروس ها و … اشاره کرد. در ادامه به بررسی کاربردهای آن می پردازیم:

کاربردهای سدیم بی کربنات در سفیدسازی دندان

بی کربنات سدیم می تواند به همراه مقداری آب برای پاک نمودن جرم موجود بر روی سطح دندان استفاده شود. همچنین می تواند با هیدروژن پراکسید مخلوط شود تا قابلیت سفیدکنندگی بیشتری داشته باشد. علاوه بر این می توان به صورت مستقیم با خمیر دندان معمولی نیز از آن استفاده نمود، هر چند در فرمولاسیون برخی از سفیدکننده ها و خمیردندان های تجاری نیز وجود دارد.

آیا استفاده از آبلیمو و یا توت فرنگی به همراه جوش شیرین دندان را سفیدتر می کند؟

در جواب باید گفت “خیر”. آبلیمو اسیدی است و علاوه بر التهاب لثه می تواند باعث جدا شدن کلسیم از دندان ها و تخریب آن ها شود.

توت فرنگی نیز در ساختار خود اسید اسکوربیک دارد و می تواند دندان را سفید می کند اما از آنجایی که کلا اسیدها برای دندان مضر هستند و باعث ایجاد خوردگی می شوند، نباید از آن در ترکیب با جوش شیرین استفاده نمود.

از مزایای سدیم بی کربنات می توان به قیمت پایین آن در مقایسه با سایر پاک کننده های تجاری اشاره نمود. همچنین خاصیت قلیایی که دارد، اسید های باکتریایی موجود در دهان را خنثی می کند.

سدیم بی کربنات در دندان سازی

خاصیت ضد باکتریایی

بی کربنات سدیم هیچگونه خاصیت مستقیم ضد باکتریایی ندارد، اما با شل نمودن باقی مانده ها و حل نمودن آنها در مخاط خاصیت تمیز کنندگی دارد.

مزایا

باعث افزایش pH در حفره دهان شده و از رشد باکتریهای اسیدوفیل (باکتریهای اسید دوست) جلوگیری می نماید.

یک مطالعه بالینی نشان میدهد که محلول 1% بی کربنات سدیم در مقایسه با سایر دهان شویه ها مانند کلروهیگزیدین حساسیت مخاطی کمتری ایجاد می کند.

از دیگر مزایای دهانشویه های حاوی این ماده می توان به قیمت پایین و در دسترس بودن ان اشاره کرد. این دهانشویه را می توان به راحتی در کلینیک ها و داروخانه ها یافت.

مضرات و معایب استفاده :

استفاده از این پودر قلیایی برای تمیز نمودن دندان ها می تواند معایبی را نیز به همراه داشته باشد که در ادامه شرح داده شده اند:

آسیب به مینای دندان

اگر به صورت مداوم و روزانه دندان های خود را با جوش شیرین بشویید به احتمال زیاد به مینای دندان خود آسیب می زنید.

صدمه به لثه

به دلیل خاصیت سایندگی که دارد، می تواند به لثه آسیب وارد کرده و موجب خون ریزی شود.

خراب شدن (سوراخ شدن) دندان ها

سدیم بی کربنات توانایی از بین بردن باکتری های ایجاد کننده سوراخ و حفره را ندارد. این باکتری ها بر روی دندان لایه ای سفت به نام پلاک ایجاد می کنند که موجب خراب شدن دندان می شود.

طعم و مزه ناخوشایند در دهان

این ماده پس از استفاده در دهان مزه بد و ناخوشایندی ایجاد می کند. برای حل این مشکل توصیه می شود آن را همراه با خمیر دندانی که طعم نعنا یا توت فرنگی دارد استفاده کنید .

بسته بندی نامناسب

برخلاف خمیر دندان ها که عموما در تیوب های مناسبی بسته بندی می شوند، جوش شیرین معمولا بسته بندی مناسبی ندارد و نمیتوان از آلوده نبودن و امن بودن آن برای مصارف دهانی اطمینان حاصل نمود.

مضر برای چسب دندانپزشکی

افرادی که ارتودنسی کرده اند به هیچ وجه نباید از جوش شیرین استفاده کنند، زیرا باعث نرم شدن چسبی می شود که براکت ها را در کنار هم نگه داشته است. همچنین در صورت استفاده مداوم می تواند لکه های سیاهی را بر روی براکت ها ایجاد کند.

 

سدیم بی کربنات در دندانسازی

کاربردهای سدیم بی کربنات در آشپزخانه

جوش شیرین را می توان یکی از مواد محبوب در آشپزخانه ها دانست، زیرا علاوه بر کاربردی که در پختن شیرینی، کیک و نان دارد، می توان به عنوان از بین برنده بو و تمیز کننده سطوح نیز از آن استفاده نمود.

از بین بردن بو

غالب بوها دارای ماهیت اسیدی هستند، و ازطرفی جوش شیرین ماهیتی قلیایی دارد و می تواند بوها را خنثی نماید. این عملکرد خلاف عملکرد خوشبو کننده های هواست که بوهای مزاحم را با راحیه خود می پوشانند.

پاک نمودن روغن و چربی

پاک نمودن روغن ها و چربی هایی که بر روی اجاق آشپزی، هود و … جای دارند با شوینده های معمولی کار آسانی نیست و در برخی موارد نیز بی فایده است. در این موارد استفاده از موادی مانند سدیم بی کربنات که خاصیت قلیایی دارند کارساز است. ترکیبات قلیایی چربی ها را شکسته و باعث حل شدن آنها می شوند که در نتیجه موجب پاک شدن روغن و چربی های موجود بر روی سطوح می شوند.

تقریبا می توان تمامی لکه های روغنی کثیف موجود در آشپزخانه را با استفاده از جوش شیرین از بین برد اما در مورد برخی سطوح حساس باید رعایت کرد زیرا می تواند باعث سایش و خوردگی آنها شود.

سدیم بی کربنات در آشپزخانه

چه چیزهایی را نباید با جوش شیرین تمیز کنیم؟

اگر اجازه داده شود تا بی کربنات سدیم بر روی وسایل آلومینیومی آشپزخانه به مدت طولانی بماند، باعث از بین رفتن رنگ آن خواهد شد، بنابراین در صورت استفاده برای این منظور حتما محل مورد نظر به سرعت با آب شستشو داده شود.

نقره آنتیک

علی رغم اینکه جوش شیرین برای از بین بردن لکه های موجود بر روی وسایل نقره ای مناسب است، اما برخی توصیه می کنند که این کار را بر روی قطعات قدیمی و خاص انجام ندهید زیرا می تواند خورنده باشد.

 

سدیم بی کربنات

جوهرات

برای جواهرات تزئین شده ای که دارای جواهرات کتانی مانند فیروزه یا مروارید هستند استفاده نکنید.

وسایل طلاکاری شده

 از آنجایی که طلا فلزی نرم بوده و در مقابل مواد ساینده مقاومت بالایی ندارد، از تمیز نمودن آنها با بی کربنات سدیم خودداری نمایید.

 

سطوح مرمر

 استفاده برای سنگ های مرمر می تواند باعث ساییده شدن و از بین رفتن درزگیرها شود.

از بین بردن نورو ویروس ها

نورو ویروس ها به عنوان شایع ترین علت بیماری های ناشی از غذا در کشور آمریکا شناخته شده اند و در حدود 66% کل بیماری های غذایی را به خود اختصاص می دهند. این ویروس ها باعث مشکلات گوارشی می شوند و از راه های زیر می توانند انتقال یابند:

  • مدفوع به دهان
  • شخص به شخص
  • خوردن و نوشیدن غذا و آب آلوده

بسته بندی های غذایی و سطوح تماس غذا می توانند نقش مهمی را درانتقال ویروس ایفا نمایند. مواد غذایی می توانند هنگام تماس با سطوح آلوده مانند بسته بندی ها، وسایل آشپزی، کارد و چنگال ، ماشین آلات فرآوری مواد غذایی، تجهیزات، تسمه های نقاله و …، می توانند آلوده شوند. حمل و نقل نیز می تواند یکی دیگر از راه های انتقال ویروس به غذا باشد. گمان می رود ضدعفونی سطوحی که با مواد غذایی در تماس هستند، از کاربردهای مهم سدیم بی کربنات تولید ترکیبات موثر در کنترل انتقال نورو ویروس ها به مواد غذایی باشد.

یک محلول تجاری شامل یک ترکیب آمونیوم چهارتایی و حاوی 2% سدیم بی کربنات خاصیت ضد ویروسی دارد درحالیکه ترکیب چهارتایی آمونیوم به تنهایی بر روی ویروس اثری ندارد.

نتایج مطالعه میزان اثر این ماده بر روی ویروس felein calicvirus:

در مطاله ای که بر روی اثر این ماده بر روی ویروس felein calicvirus صورت گرفته است، نتایج حاکی از آن هستند که سدیم بی کربنات در ترکیب با سایر مواد می تواند این ویروس را غیر فعال نماید. نتایج این مطالعه در جدول زیر نمایش داده شده اند:

غلظت/ ترکیبدرصد غیرفعال سازی ویروس در مدت زمان های مختلف تماس
1 دقیقه3 دقیقه10 دقیقه
Sodium Bicarbonate+ گلوتارآلدئید

1.0   % + 1.03 %

2.5   % + 1.3 %

 

99.900

99.99

 

99.90

99.999

 

99

99.9

بی کربنات سدیم + دی آلدئید فعال

1.0 % + دی آلدئید فعال

2.5 % + دی آلدئید فعال

 

99.00

99.0

 

99.0

99

 

99.9

99.999

Sodium Bicarbonate+ هیدروژن پراکسید

2.0% + 2.0%

 

99.0

 

99.00

 

99.68

منابع:

Malik, Y. S., & Goyal, S. M. (2006). Virucidal efficacy of sodium bicarbonate on a food contact surface against feline calicivirus, a norovirus surrogate. International journal of food microbiology109(1-2), 160-163.

Hill, L. H. (2020, March 24). Baking soda cleaning tips: Where to buy bicarbonate of soda online and how to use it to clean your home. Retrieved May 17, 2020, from https://www.realhomes.com/advice/baking-soda-cleaning

Sodium Bicarbonate. (n.d.). Retrieved May 17, 2020, from https://www.sciencedirect.com/topics/chemical-engineering/sodium-bicarbonate

Jan, & Admin. (2019, June 28). Is Sodium Bicarbonate good or bad for your teeth? Retrieved May 17, 2020, from https://www.puresmile.com.au/blog/sodium-bicarbonate-why-its-bad-for-your-teeth

Hosey, A., Ullah, A., & Smith, J. B. (2015, November 25). The Role of pH Level in Cleaning. Retrieved May 17, 2020, from https://cleanfax.com/carpet-care/the-role-of-ph-in-cleaning/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *