کود آهن
کود آهن چیست؟ | میزان و نحوه مصرف کود آهنReviewed by 02177641136 on Dec 11Rating: 4.0

کود آهن یکی از منابع عنصر آهن ( عنصر گروه هشتم جدول تناوبی) است که جزء ریز مغذی های مورد نیاز گیاهان طبقه بندی می شود ، به این معنی که توسط گیاهان در مقادیر کمتری نسبت به عناصر مغذی اولیه یا ثانویه مورد نیاز است. بنابراین عدم تعادل بین حلالیت این عنصر در خاک و تقاضای آن توسط گیاه باعث بروز اختلالاتی در گیاهان می­ شود. اگرچه در بیشتر خاکهای هوادیده به وفور وجود دارد اما فعالیت بیولوژیکی آن کم است. در این مقاله به بررسی نقش و علائم کمبود آن در گیاهان، انواع کود آهن ، میزان و نحوه مصرف آنها پرداخته شده است.

حد بحرانی و اشکال آهن در خاک

این ماده در خاک به شکل کانی­های هماتیت (Fe2O3) زئوتیت (FeOOH) پیریت (FeS2) الیوین (SiO4(Mg,Fe) به مقدار 5600 ppm در پوسته زمین و 100000 – 10000 ppm در خاک یافت می­ شود.

 

قابلیت جذب خاک­ها تحت تاثیر عوامل زیر می باشد:

  • PH خاک
  • عدم تهویه کافی
  • مقدار بیکربنات و مواد آلی خاک: در صورت زیادی یون بیکربنات و کمبود مواد آلی خاک مقدار این عنصر بشدت کاهش می­ یابد و در این شرایط علائم کمبود ظاهر می­ شود.
  • عدم مصرف آبهای حاوی بیکربنات و مصرف کود آهن­ دار

حد بحرانی این  عنصر در خاک های نواحی خشک با مقدار بالای آهک به روش DTPA برابر 5/4 – 5/2 ppm است یعنی اگر آهن استخراج شده با این روش کمتر از 5/2 باشد گیاه دچار کمبود می­ شود.  

آهن در گیاه

گیاهان آهن را به اشکال اکسیده شده آن ، یعنی Fe3  یا Fe2 از طریق مکانیسم ­های مختلفی جذب می کنند.

  • یكی از این روش ها مکانیسم كلاته شدن است که در این روش گیاه تركیباتی به نام سیدروفورها را آزاد می كند كه آهن را چسبیده و حلالیت آن را تقویت می كند. این مکانیسم همچنین باکتری ها را درگیر می کند.
  • مکانیسم دیگر شامل آزاد سازی پروتون ها(H+) توسط ریشه های گیاه است که باعث کاهش سطح PH در ناحیه ریشه و در نتیجه افزایش حلالیت این عنصر می­ شود.

همچنین نوع کود نیتروژنی مورد استفاده در حلالیت این ماده موثر می­ باشد به گونه­ ای که جذب ازت آمونیومی توسط ریشه باعث آزاد شدن یون هیدروژن و در نتیجه کاهش PH ناحیه ریشه و به دنبال آن افزایش حلالیت ترکیبات آهن ­دار و جذب توسط ریشه می­ شود، در صورتی که ازت نیتراتی باعث رهاسازی یون هیدروکسید و به دنبال آن افزایش PH و کاهش حلالیت ترکیبات و سپس کاهش جذب آن توسط ریشه     می شود.

مقدار  Fe در قسمت­های مختلف گیاهان از 40 تا 200 ppm تغییر می­کند ولی در گیاهان سالم مقدار آن باید از 100 ppm بیشتر باشد. حساسیت گیاهان به کمبود آهن متفاوت است حتی ممکن است در بین یک گونه گیاهی واریته های مختلف عکس العمل متفاوتی داشته باشند.

نقش آهن در گیاهان

  • شرکت در ساختار آنزیم سیتوکرم که یک ترکیب هماتینی و پروتئینی است
  • برای تنفس و فرایندهای اکسید و احیا در گیاه ضروری است
  • جهت ساخت کلروفیل در گیاهان و در نتیجه رشد و گلدهی ضروری است.

زمانی که کمبود مشخص شود، می­ توان کود آهن را با استفاده از روش محلول پاشی شاخ و برگ در کوتاه مدت این کمبود را درمان کرد اما بهترین را برای پیشگیری این است که کشاورز باید علت واقعی کمبود را شناسایی و آن را درمان کنند تا از بروز مشکل در آینده جلوگیری شود.

غالباً ، كمبود آهن نشانگر کمبود ذخیره این عنصر نیست زیرا  ممکن است مربوط به شرایط مختلفی از جمله  سطح کربنات در خاک ، شوری ، رطوبت خاک ، درجه حرارت پایین ، غلظت عناصر دیگر ( فسفر ، کلسیم) و غیره باشد.

علائم کمبود در گیاه

درختان میوه نسبت به سایر محصولات دیگر کمبود آهن را بیشتر نشان می  دهند. کمبود این عنصر در غلات حتی در خاک های کشاورزی شور و قلیا مشاهده نشده است. به نظر می ­رسد که غلات نسبت به کمبود مقاومت می ­کنند. علامت اصلی کمبود زردی یا کلروز است این زردی معمولا در بین رگبرگ ها در برگ­های جوان دیده می ­شود به گونه­ ای که رگبرگ­ها به صورت شبکه سبزی در زمینه زردی ظاهر می­ شوند.

در گلابی برگها سفید رنگ و رگبرگ­ها زرد می­ شوند در مواقع کمبود شدید حاشیه برگها ممکن است سوخته شوند. علائم کمبود در کلم و شلغم به سختی از کمبود منگنز متمایز است و باید از تجزیه گیاه برای تشخیص استفاده کرد. جهت رفع این علائم استفاده از کود آهن که در بخش انتهایی توضیح داده شده به صورت محلول پاشی توصیه می شود.

 

کمبود آهن در برگ گل

انواع کود آهن ­، مقدار و روش­ های مصرف

کود سولفات آهن به دو صورت آبدار با خلوص 18 درصد و بدونه آب با خلوص 20 درصد موجود می­باشد مصرف آن به صورت چالکود برای درختان  همراه با کودهای حیوانی و استفاده در محدوده فعالیت ریشه  به صورت 1 الی 2 سال در میان کارآیی بالای را نشان می­ دهد. استفاده از این کود در خاکهای با اسیدیته خنثی مناسب می­باشد ترجیحا برای خاکهای با اسیدیته بالا و پایین بهتر است از کودهای کلاته­ای که در جدول زیر گفته شده استفاده شود.  

برای جبران کمبود این ماده برای گیاهان زینتی می­توان از کود آهن کلاته (chelated iron fertilizer) به صورت محلول پاشی با غلظت 1 تا 3 در هزار  2 تا 3 بار در سال استفاده کرد.

کود آهن

مقدار مصرف

روش مصرف

کود سولفات آهنمحلول پاشی درختان: 5 -3 در هزار

محلول پاشی زراعی: 4 – 3 در هزار

چالکود برای هر درخت: 1 – 5/0 کیلو گرم

در زمین کشاورزی و باغات از طریق جایگذاری عمقی (موضعی،چالکود و نواری) و محلول پاشی قابل مصرف است.

در خاکهای سبک با آب آبیاری نیز می تواند مورد استفاده قرارگیرد.

 

Fe- EDTA15 -20 کیلو گرم در هکتار

غلظت محلول 2 در هزار

400 – 200 گرم برای هر درخت

درخاکهای اسیدی به صورت محلول پاشی ، چالکود  و موضعی یا نواری
Fe- HEEDTA10 – 15 کیلوگرم در هکتار

غلظت محلول 2 در هزار

300 – 100 گرم برای هر درخت

در خاکهای خنثی به صورت محلول پاشی ، چالکود  و موضعی یا نواری
Fe- EDDHA5 – 10 کیلوگرم در هکتار

غلظت محلول 1 در هزار

200 – 50 گرم برای هر درخت

در خاکهای آهکی به صورت محلول پاشی ، چالکود  و موضعی یا نواری

 

 در این مقاله به معرفی انواع کود آهن ، روش، میزان و نحوه مصرف آنها پرداخته شد. جهت خرید و فروش انواع کودهای شیمیایی با ما در ارتباط باشد.

 

منابع

IRON NUTRIENT MANAGEMENT IN PLANTS. (n.d.). Retrieved October 22, 2019, from https://www.smart-fertilizer.com/articles/iron.

https://todayshomeowner.com/how-to-treat-iron-deficiency-in-plants/

https://www.jstage.jst.go.jp/article/ras/3/0/3_1/_article

 

مبتکران شیمی و فروش بوتیل گلیکول

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *