کشت گلخانه ای

کشت گلخانه ای روشی برای فراهم کردن شرایط محیطی مطلوب جهت رشد گیاهان است. از این روش برای محافظت از گیاهان در برابر شرایط نامساعد آب و هوایی مانند باد ، سرما ، تشعشعات بیش از حد خورشید، درجه حرارت شدید ، حشرات و بیماری ها استفاده می شود. همچنین در این روش با فراهم کردن شرایط محیطی مناسب با حداقل نیروی کار، می توان هر گیاه را در هر مکان و در هر زمانی پرورش داد. یا به عبارتی هدف اولیه کشت گلخانه ای رشد گونه های خواستار گرما در طول فصل زمستان در مناطق معتدل می باشد. با ما همراه باشید تا در این مقاله با انواع گلخانه ها ، روش های انتخاب مکان مناسب و نوع محصول ، کشت گوجه فرنگی و مزایای آن بیشتر آشنا شوید.

 

طبقه بندی گلخانه ها

انواع مختلفی از ساختار گلخانه ای برای تولید محصولات زراعی استفاده می شود. اگرچه برای هر نوع ساختار خاص مزایای وجود دارد ، اما بطور کلی گلخانه ای که دارای بهترین شرایط برای رشد هر نوع گیاهی باشد وجود ندارد. انواع مختلف گلخانه ها بر اساس شکل ، تجهیزات ، مواد و ساخت و ساز تقسیم می شوند:

  • ایرانی
  • تونلی
  • شیشه ای
  • اسپانیایی

در زیر نمونه ای از گلخانه های شیشه ای و اسپانیایی آورده شده است.

گلخانه شیشه ای

نمونه اسپانیایی

گلخانه اسپانیایی

انتخاب مکان مناسب

در دهه های اخیر ، استفاده از این کشت ها در سطح جهان افزایش یافته است، به دلیل استفاده عمده از گلخانه های پلاستیکی برای رشد محصولات گیاهی انتخاب مکان عامل اصلی برای تولید گلخانه ای سودآور و پایدار است.

عوامل اصلی تعیین کننده مکان و انتخاب یک منطقه تولید گلخانه عبارتند از:

  • هزینه تولید در منطقه
  • هزینه حمل و نقل به بازارها

علاوه بر حمل و نقل ، بازاریابی (استاندارد سازی ، بسته بندی و غیره) نیز بر کل هزینه محصولات تأثیر می گذارد.

هزینه ، کیفیت تولید و همچنین مدیریت به آب و هوای منطقه و شرایط رشد گیاه در گلخانه بستگی دارد.

امروزه تولید محصولات گلخانه ای در مناطق جغرافیایی با شرایط آب و هوایی نامناسب، بسیار سؤال برانگیز است زیرا کنترل آب و هوا در شرایط مورد نیاز مستلزم هزینه های زیادی است. در هر صورت ، نتایج اقتصادی انتخاب نهایی محل پروژه را تعیین می کند

علاوه بر شرایط بیان شده عواملی دیگری که برا انتخاب منطقه مناسب تاثیر می گذارد شامل :

  • توپوگرافی: منطقه باید مسطح و پهن باشد. شیب محورهای اصلی 0-0.5 درصد (و نباید از  1 تا 2 درصد ،
  • بیشتر شود.)
  • منطقه نباید در سایه اندازه کوهها باشد
  • نباید در مناطق باد خیر باشید در صورت باد خیز بودن می توان با ایجاد بادشکن این محدودیت را رفع نمود.
  • آب آبیاری باید دارای کیفیت مناسب باشد.
  • خصوصیات خاک
  • مناطق نباید سیل خیز باشد: جهت جلوگیری از آن در صورت لزوم زهکشی ایجاد نمایید.

استراتژی ایجاد گلخانه

زمان برنامه ریزی برای ایجاد گلخانه باید به دو سؤال اصلی پاسخ داده شود

  • تولید از کجا به بازار عرضه می شود (بازارهای داخلی یا صادراتی یا هر دو)؟
  • چه نوع کالاهایی تولید می شود (خوراکی یا زینتی)؟

انتخاب محصول

انتخاب گونه ها و ارقام برای کشت گلخانه ای یک متغیر اساسی است. که ممکن است موفقیت و بازده اقتصادی کل فرایند تولید را تحت تأثیر قرار دهد.

در سیستم های کشت فشرده ، قبل از انتخاب مناسب ترین گونه یا رقم ، باید به برخی از سؤالات اساسی پاسخ داده شود:

  • چه چیزی تولید شود
  • چه زمانی تولید شود
  • نحوه تولید
  • محصول را کجا بفروشید

بازار در اکثر موارد عامل محدود کننده در تولیدات فصلی در طول سال است به گونه ای که حتی در صورتی که کشاورز تولید بالای را داشته باشد اما نتواند نیاز بازار را تامین نمایید که این شرایط ممکن است بخاطر نوع عرضه و تقاضای بازار باشد.

نیازهای آب و هوایی سبزیجات

رایج ترین گونه ها که در این کشت ها استفاده می شوند سبزیجات دارای نیازهای حرارتی متوسط (گوجه فرنگی ، فلفل ، خیار ، خربزه ، هندوانه ، لوبیای سبز  و بادمجان) هستند.

این گونه ها، که به طور سنتی در فصل گرم رشد می کنند ، با متوسط دمای محیط از 17 تا 28 درجه سانتیگراد سازگار هستند، آنها به سرما حساس هستند و در شرایط یخ زدگی ها آسیب های جبران ناپذیری به این محصولات وارد می شود. تغییرات روزانه بین دمای متوسط روز و شب (تناوب حرارتی) برای عملکرد مناسب فیزیولوژیکی مورد نیاز است. این اختلافات حرارتی بین 5 تا 7 درجه سانتیگراد باید باشد. در صورت بیشتر و یا کمتر از این مقدار گباهان عملکرد مطلوبی نخواهند داشت.

حداقل میزان تشعشعات روزانه این گونه ها در حدود 2.34 کیلو وات ساعت در مترمربع در روز در طی سه ماه با طول روز کوتاه سال تخمین زده شده است.

دیگر پارامترهای مطلوب آب و هوایی برای این گونه ها درجه حرارت خاک باید بالاتر از 14 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی محیط 70-90٪ باشد.

کشت گلخانه ای گوجه فرنگی 

در کشت گوجه فرنگی بطور روز افزون از گلخانه های پیشرفته با سیستم های آبیاری هیدروپونیک، استفاده می شود.

جهت آشنایی و خرید کود نیترات کلسیم لینک زیر را مطالعه نمایید. 

نیترات کلسیم

شرایط لازم برای رشد گوجه فرنگی

  • دمای روز در حدود 20-30 درجه سانتیگراد و دمای در شب 15-17 درجه سانتی گراد باشد
  • حداقل دمای گیاهی 12 درجه سانتیگراد و حداکثر 35 درجه سانتیگراد.
  • دمای مطلوب برای گرده افشانی بین 12 تا 25 درجه سانتیگراد
  • رطوبت نسبی در حدود 60-80٪.
  • در طول فصل رشد ، ارتباط متقابل بین دمای روز و شب و شدت نور بسیار مهم است.

کشت گوچه فرنگی

عمده مشکلات ناشی از آب و هوا

نور کم:تأثیر منفی بر روند گلدهی ،گرده افشانی  و رشد رویشی گیاه دارد همچنین به رشد قارچ کمک می کند.

درجه حرارت بالا: درجه حرارت بالاتر از 45 درجه سانتیگراد کشنده است ، بیش از 35 درجه سانتیگراد بر رشد میوه و رشد گیاهان بطور کلی و سیستم ریشه بطور خاص تأثیر می گذارد.

درجه حرارت پایین: باعث ایجاد عارضه های در شکوفه ها و لکه های به شکل زخم بر روی میوه می شود.

مزایای اصلی کشت 

گلخانه یک فضای بسته که از پوششی شفاف شیشه ای یا پلاستیکی ساخته شده است که برای کشت میوه و سبزیجات مناسب می باشد. در این مکان به راحتی می توان فاکتورهای محیطی را برای رشد بهینه گیاه کنترل کرد.

  • توزیع مناسب نور در داخل : پوشش روی گلخانه ها از برخورد مستقیم اشعه خورید به گیاهان جلوگیری کرده و باعث تغییر جهت آن می شود به گونه ای که به طور مساوی در کل محیط داخل گلخانه توزیع می شود.
  • بهره وری انرژی: می توان از شرایط محیطی مانند بهینه سازی گرمای داخل محیط بسته بهره برد.
  • کنترل شرایط میحط: یکی از مهمترین مزایای کشت گلخانه ای کنترل و ایجاد محیط بهینه برای کشت است. که میتوان دما ، رطوبت ، روشنایی و غیره را تنظیم کنید.
  • کنترل آفات، بیماری ها و سایر مضرات : بدلیل اینکه یک محیط بسته می باشد ورود این عوامل به داخل بسیار مشکل می باشد. و در صورت ورود به راحتی می توان آن را کنترل نمود.
  • تهویه مناسب: به سرعت می توان در گلخانه ها توسط پنجره های جانبی و فن های کار گذاشته شده تهویه مناسبی ایجاد نمود. 
  • افزایش عملکرد: یکی دیگر از مزیت های اصلی که به دنبال توانایی در کنترل شرایط آب و هوایی می باشد افزایش تولید در واحد سطح است.
  • تولید خارج از فصل: این محیط شرایط را برای تولید محصول در خاک فصل ایجاد می کند. بنابراین قیمت فروش بهتری خواهد داشت و عرضه مداوم محصول را در اختیار مردم قرار می دهد.
  • تولید در مناطقی با شرایط نامساعد جوی.
  • توانایی رشد در تمام سال: در این کشت میتوان بیش از یک چرخه محصول در سال از گونه های مختلف گیاهان را تولید نمود.
  • بهینه سازی استفاده از فن آوری های دیگر برای تسهیل در مدیریت آب و هوا

منابع:

http://www.fao.org/3/a-i3284e.pdf

https://gpnmag.com/article/efficient-greenhouse-design

جهت خرید انواع کودهای شیمیایی با ما در مبتکران شیمی در ارتباط باشید.

مبتکران شیمی ، خرید و فروش مواد شیمیایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *