کود
آشنایی با مقدار مصرفی کود برای محصولات مختلفReviewed by مبتکران شیمی on Oct 2Rating:

میوه ومحصولات کشاورزی مختلف مقدارمتفاوتی  مواد مغذی (عناصر معدنی ) نیاز دارند .بنابراین مقدار عناصر مورد نیاز به مقدار محصولی که انتظار برداشت دارید بستگی دارد .انواع مختلفی ازمحصولات برای تامین مواد مغذی موردنیاز خود  به کود های متفاوتی  نیاز دارند. ممکن است یک نوع محصول طبیعی (محلی) نسبت به نوع اصلاح شده آن به یک نوع کود خیلی خوب پاسخ ندهد برای مثال ذرت هیبریدی اغلب پاسخ بهتری نسبت به کود می دهد و محصولات بیشتری نسبت به ذرت معمولی به دست می اید.
جدول زیر مقدار عناصر مورد نیاز مختلف برای  برداشت(تولید) محصولات به انداره مورد نیاز را نشان می دهد:

سولفید

(S)

منیزیم

Mg

کلسیم (Ca)

پتاسیم

فسفر

نیتروژن (N)

محصول تولیدی
(کیلوگرم/هکتار)

 K

K2O

P

P2O5

10

12

19

66

133

80

160

11

22

26

50

50

100

3000

6000

برنج

21

14

24

24

54

108

65

130

27

60

72

140

3000

5000

گندم

21

14

24

54

108

65

130

12

26

27

60

72

140

3000

5000

ذرت

6

16

4

23

2

158

257

190

310

17

35

39

80

140

175

20000

40000

سیب زمینی

38

50

125

282

150

340

22

39

50

90

60

110

50000

100000

نیشکر

21

133

160

22

50

120

35000

پیاز

54

17

125

150

13

30

110

40000

گوجه فرنگی

36

83

100

20

45

60

35000

خیار

100

120

22

50

155

2400

لوبیا

18

66

81

80

97

15

19

35

44

160

224

1000

2400

سویا

5

30

4

35

6

46

105

56

126

12

27

28

63

73

180

1700

5000

پنبه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اگر چه ارقام  موجود در جدول اولین نیاز گیاهان برای به دست اوردن سطح و مقدار مشخصی از محصولات را به خوبی نشان می دهد اما فاکتورهای دیگری برای محاسبه دقیق اینکه چقدر  کود باید استفاده شود وجود دارد،مثلا ذخایر مواد مغذی خاک،همچنین مواد و عناصری که ریشه گیاه به علت فشرده سازی و اشباع شدن خاک و …همه این عوامل در تخمین مقدار کود مورد نیاز موثر هستند. 

انواع کودها:
بعضی از کودها فقط شامل عناصر اولیه  و اصلی (نیتروژن  N،فسفر P،پتاسیم k )  هستند ،دسته دیگری  از کودها دو یا چند ماده  مورد نیاز  گیاه را  به همراه دارند.
اوره با 46 % نیتروژن N، منبع اصلی تامین نیتروژن  خاک می باشد اوره باید زمانی استفاده شود که بعد از پخش بلافاصله با خاک ترکیب شود یا حداقل تا چند ساعت بعد از پخش در خاک احتمال بارش باران وجود داشته باشد.
آمونیوم سولفات  (AS) با 21 %نیتروژن N( به شکل امونیوم ) ، از نظر در صد نیتروژن به اندازه اوره  غنی نمی باشد .این کود علاوه بر نیتروژن ،23 % سولفور دارد .این کود برای محصولات آبیاری شده و برای تامین عنصر سولفور خاک استفاده می شود.  همین امر در مورد آمونیوم سولفات نیترات (ASN) با 26 % نیتروژن N (حدودا 3/2 به شکل امونیوم  و 3/1 به شکل نیترات ) و 13 تا 15 درصد سولفور (گوگرد) نیز صدق می کند .

نمونه هایی از مهمترین کودهای موجود در جدول زیر آمده است:

S

Mg

K2O

P2O5

 N

کود های نیتروژن دار

23

0

0

21

سولفات امونیوم NH4)2SO4)

0

0

33-34.5

نیترات آمونیوم NH4SO3

0

0

45-46

اوره CO(NH2)2  

کود های فسفاته

60

0

0

کلرید پتاس KCl

18

50

0

0

سولفات پتاسیم  K2SO4

16-22

5-7

26-30

0

0

سولفات منیزیم و پتاسیم

K2SO4. 2MgSO4

کود های حاوی منیزیم

22

16

سولفات منیزیم  MgSO4.7 H2O

27

20

سولفات منیزیم آهکی شده

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کودهای سوپر فسفاته 46 % فسفر (P2O5) دارند در حالیکه گوگرد ندارند و مقدار کلسیم آنها کم است. فسفر موجود در این کودها در آب محلول و قابل استفاده برای گیاه می باشد.
مقدار قابل توجهی از فسفر به صورت  کود های نیترو –مونوآمونیوم  فسفات (MAP) و دی آمونیوم فسفات  (DAP) می باشد.
کود سولفات پتاسیم با 60% درصد  K2O  که به طور مستقیم پتاسیم  مورد نیاز محصولات کشاورزی را  تامین می کند.
در مورد محصولات  و گیاهان حساس به کلر یا جایی که به سولفور(گوگرد) نیاز باشد .سولفات پتاسیم با 50% پتاسیم و 18% سولفور (گوگرد) استفاده می شود. با این حال استفاده از کودهای فسفاته ،بخش عمده ای ازK2O به صورت کود NPK  و PK تامین می شود.

کودهایی که چند ترکیب وماده مغذی را باهم دارند چند مزیت هایی  برای کشاورز دارند :

  • راحتی برای جابجایی و نگهداری
  • استفاده راحت
  • حاوی درصد بالایی از مواد مغذی
  • توزیع و پخش مواد در زمین
  • متعادل سازی کود،  نیتروژن ، فسفات و پتاسیم  را از مرحله شروع رشد و مطابق با نیاز گیاه    با هم دارد.

سه نوع متفاوت از کودهای حاوی چند ماده یا اصطلاحا ترکیبی  وجود دارد :

  • کودهای کمپلکسی
  • کودهای ترکیبی
  • کودهای مخلوطی

انواع گرید های متفاوت NPK  و NP  از کودهای ترکیبی شامل :

  1. کود  NPK  با درصد های متفاوت :

22-22-11 /19-19-19/ 17-17-17 / 14-35-14/ 14-28-14/ 15-15-15/ 13-13-21/12-24-12/13-13-21/12-12-17/12-12-17/11-22-22 /10-26-26/

  1. کود های NP:

28-28-0/26-14-0/24-24-0/23-23-0/20-20-0/18-46-0/16-20-0

از جمله این کودها می توان به مونو آمونیوم فسفات ، دی آمونیوم فسفات  و مونو پتاسیم فسفات  اشاره کرد.

%K2O

%P2O5

%N

نوع کود

5-26

5-35

5-28

NPK  نیترو پتاسیم فسفات

42-48

52

16-18

11

DAP

MAP

امونیوم فسفات

6-34

20-26

پتاسیم فسفات

NP

6-30

6-30

پتاسیم فسفات PK

علاوه بر عناصر اولیه نیتروژن ،فسفرو پتاسیم ،گیاهان به عناصر دیگری از جمله آهن ،مس ،روی ،منگنز ،بور و… به مقدار کم نیاز دارد که به آنها عناصر کم مصرف یا ریز مغذی  می گویند . این عناصربه مقدارخیلی کم مورد نیاز هستند اگر بیشتر از مقدار مورد نیاز استفاده شوند مثل بور ،ممکن است بر روی تولید محصول  یا کیفیت محصول اثر سوء داشته باشد. کود های ترکیبی می توانند حاوی ریز مغذی همراه با نیترو پتاسیم فسفات برای خاک ها و محصولاتی که نیاز آنها شناخته شده است.

در بسیاری از موارد کمبود ریزمغذی ها ناشی از pH خاک می باشد جایی که pH خاک بسیار پایین (اسیدی ( یا بسیار بالا) قلیایی) باشد. بنابراین با  تغییر در  pHخاک ممکن است عناصر کم مصرف در دسترس گیاه قرارگیرد. 

میزان دقیق استفاده وبهره وری بیشتر از طریق اسپری کردن  کودهای فرموله شده به صورت پودر یا مایع  ممکن می شود.

انواع ریز مغذی ها(عناصر کم مصرف) در جدول زیر نشان داده می شود.

عنصر مورد نظر

فرمول

کود

آهن (Fe)

FeSO4.7 H2O

سولفات آهن

مس (Cu)

Cu SO4 .5 H2O

سولفات مس

 روی (Zn)

Zn SO4 .7 H2O

سولفات روی

منگنز(Mn)

MnSO4. 7 H2O

سولفات منگنز

بور (B )

Na2B4O7.10 H2O

بوراکس   دکا

مولیبدن (Mo)

Na2 MoO4.10 H2O

سدیم مولیبدات

در مقاله بعدی نحوه محاسبه کود مورد نیاز را بررسی خواهیم کرد …
لینک مقاله نحوه محاسبه کود مورد نیاز:https://mbkchemical.com/article/152

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *